Historia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Historia > Dzieje państw  
  Jesteś tutaj
Dzieje
państw

© Prószyński i S-ka
Warszawa 2000

  Spis treści
Wirtualny
Atlas
Historyczny
Starożytna
Grecja
Dzieje państw

XXII 29. Walki ze Spartą i Persją

W 461 r. p.n.e. Ateny wypowiedziały przymierze ze Spartą i zawarły sojusz z jej odwiecznym wrogiem - Argos. Budowa Długich Murów, łączących miasto z Pireusem (460-57 p.n.e.) uczyniła z Aten najpotężniejszą twierdzę Grecji. Konflikt ze Spartą narastał. W 460 r. messeńscy heloci osiedlili się dzięki ateńskiej pomocy w Naupaktos. Ateny zawarły też przymierze z Megarą, natomiast Korynt - podobnie jak Egina - związały się ze Spartą i pozostawały pod jej wpływem. W ten sposób świat grecki uległ polaryzacji na obóz ateński i spartański. Porozumienie pomiędzy Spartą i Tebami z 457 r. p.n.e. Ateny uznały za bezpośrednie zagrożenie dla Attyki. W wojnie z nowo powstałą koalicją, do której w konsekwencji doszło, Ateny poniosły porażkę pod Tangara, lecz zwyciężają pod Ojnofytami. Hegemonię w środkowej Grecji zapewniło jednak Atenom dopiero podporządkowanie sobie Beocji, Fokidy i Lokrydy Opunckiej. Ponadto, w 456 r. do Związku Morskiego została przymusowo wcielona Egina, którą pozbawiono floty. Pireus stał się dzięki temu najważniejszym portem Grecji.

Ateny, z przyczyn handlowych i politycznym, wspierały wszelkie wystąpienia przeciw Persji, jak np. W Egipcie (kraj ten, obok Sycylii i północnych wybrzeży Morza Czarnego, był w tym okresie największym producentem zboża). Wysłana do Egiptu posiłkowa flota ateńska została jednak zniszczona.

W 454 r. p.n.e. skarb Związku Morskiego został przeniesiony do Aten, a 1/60 danin składanych przez państwa członkowskie przeznaczano odtąd bogini Atenie, co było wyraźnym znakiem mocarstwowej postawy Aten. Wojna na dwa fronty, ze Spartą i Persją, stopniowo wyczerpała jednak Ateny i zmusiła je do zawarcia w 451 r. p.n.e. rozejmu ze Spartą na 5 lat. Rola mediatora przypada przybyłemu z wygnania Kimonowi, który tuż przed 449 r. i zwycięstwem Ateńczyków nad Persami pod Salaminą umarł na Cyprze.

W 448 r. p.n.e. został natomiast zawarty pokój między Atenami i Persją (pokój Kalliasza). Na jego mocy miasta greckie w Azji Mniejszej i na Cyprze pozostały częścią imperium perskiego, lecz miały zagwarantowaną autonomię. Każda ze stron zobowiązała się poza tym nie ingerować w wewnętrzne sprawy drugiej. Morze Egejskie zostało uznane za greckie wody wewnętrzne. W tym samym roku Związek Morski przekształcił się faktycznie w ateńskie imperium morskie, bowiem sojusz wojskowy dla obrony przed Persją stracił w zasadzie rację bytu. We wszystkich miastach sprzymierzonych stopniowo wprowadzano monetę attycką oraz takiż system miar i wag. Został również utrzymany trybut wpłacany do wspólnego (czyli ateńskiego) skarbca.

Zwołany przez Peryklesa w 447 r. p.n.e. do Aten kongres pokojowy, poświęcony m.in. kwestii bezpieczeństwa na morzu i odbudowie zburzonych przez Persów świątyń, nie osiągnął zamierzonego rezultatu z powodu oporu Sparty. W następnych latach doszło do wystąpień przeciw hegemonistycznej pozycji Aten. W 446 r. p.n.e. miały miejsce bunty przeciwko ich dominacji na Eubei i w Megarze, poprzedzone oligarchicznym przewrotem w Beocji rok wcześniej. Nałożył się na to najazd wojsk spartańskich na Attykę co zmusiło Ateny do zawarcia w 445 r. trzydziestoletniego pokoju ze Spartą, na mocy którego ta ostatnia uznała istnienie imperium ateńskiego, zaś Ateny - hegemonię Sparty na Peloponezie. Ateny były w tym czasie trzecim, obok Persji i Kartaginy, mocarstwem w basenie Morza Śródziemnego. Mimo zawarcia pokoju, rywalizacja między Spartą i Atenami utrzymywała się jednak nadal.

Lata 443-29 p.n.e. to szczyt wpływów Peryklesa w Atenach. Po pokonaniu w 443 r. opozycji i wygnaniu dzięki procedurze ostracyzmu swego przeciwnika Tukidydesa, syna Melesiasza, Perykles jako demagog ("prowadzący lud") był corocznie wybierany na stratega, co stanowiło wyraz zaufania Ateńczyków do jego polityki. W rzeczywistości przerastał on znaczeniem innych strategów ze względu na zdobyty wśród ludu autorytet mówca. Choć formalnie w Atenach panowała demokracja, faktycznie rządy - zdaniem historyka Tukidydesa - sprawował właśnie Perykles.

Zakładane przez Ateńczyków kolonie i kleruchie dawały zaopatrzenie uboższej ludności. Przyznawanie diet obywatelom, będące elementem kształtowania się swoistego państwa opiekuńczego stanowiło jednak na dłuższą metę zagrożenie dla Aten. Wykorzystując fundusze związkowe realizowano program budowy wspaniałego zespołu świątynnego na akropolu ateńskim, co przez wiele lat dawało to dużej grupie ludzi pracę i dochody, lecz poważnie obciążało finanse państwa. W otoczeniu Peryklesa i Aspazji działały tak wybitne osobistości jak historyk Herodot, filozof Anaksagoras z Klazomenaj, architekt Hippodamos z Miletu, tragediopisarz Sofokles i rzeźbiarz Fidiasz.

Z czasem doszło do reorganizacji Związku Morskiego polegającej na podziale miast na 5 okręgów podatkowych i wprowadzaniu rządów demokratycznych w państwach związkowych. W 425 r. p.n.e. do Związku należało już ponad 400 poleis Sprowadzone do roli płacących daninę poddanych, miasta związkowe zaczęły jednak przeciwstawiać się Atenom.


 
 
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach