Historia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Historia > Dzieje państw  
  Jesteś tutaj
Dzieje
państw

© Prószyński i S-ka
Warszawa 2000

  Spis treści
Wirtualny
Atlas
Historyczny
Starożytna
Grecja
Dzieje państw

XXV 33. Imperium Aleksandra

Dariusz po ucieczce spod Gaugameli został zamordowany przez satrapę Bessosa, który sam przyjął tytuł królewski. Jego rządy nie trwały jednak długo, gdyż jednocześnie następcą Achemenidów ogłosił się Aleksander, który przejął także perski strój królewski. Wywołało to opozycję w Macedonii, jednak jej przywódca Parmenion i jego syn zostali z jego rozkazu zamordowani. W podobny sposób postąpił on po wykryciu "sprzysiężenia paziów" (327 p.n.e.) skazując na śmierć zaufanego historyka Kalistenesa, siostrzeńca i ucznia Arystotelesa, zaś w przypływie gniewu zabił także wcześniej przyjaciela z lat młodości, Klejtosa.

Po podboju satrapii Arii i Drangiany oraz podporządkowaniu wschodniego Iranu w 329 r. p.n.e. wojska Aleksandra rozbiły państwo Bessosa, który został ujęty i stracony. Po wyprawie za Jaksartes w 328 r. toczyły się jeszcze walki w Sogdianie. Aleksander zapoczątkowując politykę pojednania z elitami irańskimi poślubił sogdiańską księżniczkę Roksanę i wprowadził perski ceremoniał dworski (gr. proskynesis - padanie na twarz), narażając się tym na opór swego macedońsko-greckiego otoczenia.

Pragnąc dotrzeć do wschodnich i południowych krańców zamieszkałego świata (oikumene) w latach 327-25 p.n.e. Aleksander podjął wyprawę do Indii. Tym samym można mówić o pojawieniu się po raz pierwszy w dziejach idei panowania nad całym światem. W Indiach Aleksander odniósł w 326 r. zwycięstwo nad rzeką Hydaspes pokonując miejscowego króla Porosa, którego armia słynęła ze słoni bojowych. Bunt wojska zmusił jednak Aleksandra do odwrotu, w związku z czym nakazał on budowę floty i popłynął Indusem na południe. Następnie armia lądowa z Aleksandrem i Kraterosem na czele powróciła przez Gedrozję i Karmanię do Persepolis, a flota pod dowództwem Nearchosa przepłynęła wzdłuż wybrzeży Oceanu Indyjskiego i Zatoki Perskiej do ujścia Tygrysu i Eufratu.

Sformułowany w 324 r. p.n.e. program połączenia Macedonii i Persji w jedno władztwo był zapowiedzią dalszych planów Aleksandra: zdobycia Zachodu i zjednoczenia wszystkich ludów metoda przesiedleń. W Suzie miały miejsce masowe śluby Macedończyków z Irankami, a sam Aleksander poślubił księżniczkę perską. Ogłosił on także amnestię dla greckich wygnańców. Po buncie pozostawionego na stanowisku perskiego satrapy w Opis dokonał w Babilonie reorganizacji swego państwa. Persowie i Macedończycy zostali zrównani w prawach (homonoia - zgoda i koinonia - jedność), obie narodowości miały wspólnie służyć w wojsku. Trzy władztwa łączyła wówczas unia personalna pod berłem Aleksandra: jako króla Persji w Azji, jako hegemona w Związku Korynckim i jako króla w Macedonii.

Aleksander rozdzielił władzę cywilną i wojskową w satrapiach, natomiast administracja podatkowa pozostała jedna dla całego państwa. Na podbitych przez siebie obszarach wprowadził on jednolity system monetarny (stopa ateńska). Miejsce orientalnej gospodarki królewskiej opartej na tezauryzacji złota zajął system otwarty na świat. Podstawą wszelkich operacji finansowych stała się moneta srebrna. Sprzyjało to powstaniu ogromnej strefy gospodarczej. Greka stała się językiem międzynarodowym (koiné). Podejmowane były ekspedycje w celu ekspansji gospodarczej jak np. poszukiwania przyczyn wylewów Nilu, czy wyprawa pod wodzą Nearchosa i Onesikritosa z delty Indusu do ujścia Tygrysu i Eufratu. Powstało wtedy około 70 miast, z których promieniowała później kultura grecka.

Podczas przygotowań do kolejnej wyprawy na zachodnie wybrzeże Morza Śródziemnego, przeciw Kartaginie, 10 czerwca 323 r. p.n.e. Aleksander zmarł w Babilonie z powodu gorączki w wieku 33 lat. "Imię Aleksandra oznacza koniec jednej epoki w dziejach świata i początek drugiej" - jak napisał niemiecki historyk J. G. Droysen.


 
 
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach