Historia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Historia > Dzieje państw  
  Jesteś tutaj
Dzieje
państw

© Prószyński i S-ka
Warszawa 2000

  Spis treści
Wirtualny
Atlas
Historyczny
Starożytna
Grecja
Dzieje państw

XXX 36. Etruskowie

Od 900 r. p.n.e. na tereny Italii przybyli Etruskowie, przez Greków i Italików nazywani Tyrrenami lub Tyrsenami, a przez siebie samych - ludem Rasenna. Pochodzili oni prawdopodobnie z Azji Mniejszej, choć niektórzy uważają ich za autochtoniczną ludność Italii. Etruskowie stopniowo podporządkowali sobie tereny, bogatej w metale, Toskanii, między Tybrem i Arno. Zakończywszy swe podboje ok. 600 r. p.n.e. Etruskowie przekroczyli Pad, zakładając tam związek 12 miast, niewykluczone, że wzorowany na związkach jońskich. W VI w. p.n.e. nastąpiła dalsza ekspansja Etrusków w kierunku północnym na Nizinę Nadpadańską oraz południowym - na tereny Lacjum i Kampanii. Do wielkiego znaczenia doszła Felsina (Bolonia) - główny ośrodek handlu etruskiego ze środkową i północną. Europą. Podczas swych podbojów Etruskowie zmuszeni byli rywalizować z Grekami, których udało im się ok. 540 r. p.n.e. pokonać przy pomocy Kartagińczyków pod Alalią. Umocnili oni tym samym swe panowanie na Morzem Tyrreńskim i nad tamtejszymi szlakami handlowymi. Walki te jednak na tyle ich osłabiły, że w V w. p.n.e. dał się zaobserwować schyłek potęgi etruskiej, którego przejawem była klęska odniesiona w bitwie morskiej pod Kyme (Cumae) w starciu z tyranem Syrakuz Hieronem w 474 r. p.n.e. Ok. 350 r. Etrusków wyparli z Niziny Nadpadańskiej Celtowie, którzy zajęli Felsinę. Największym konkurentem Etrusków w Italii stał się jednak Rzym po upadku Trakwiniuszy. W 396 r. Rzymianie zdobyli etruskie miasto Weje, a do 264 r. p.n.e. zakończyli podbój całej Etrurii.

Etruskowie nie stworzyli jednolitego państwa, jednak dzięki istnieniu związku 12 miast stanowili ważną siłę polityczną w Italii. Miastami etruskimi rządzili królowie, później władzę przejęli w nich wybieralni przedstawiciele arystokracji. Etruskie insygnia władzy, takie jak purpurowa tunika (toga praetexta), tron ozdobiony kością słoniową (sella curulis - krzesło kurulne), pęk rózg (fasces) z zatkniętym w nie toporem, przejęli potem Rzymianie.

W kulturze Etrusków dużą rolę odgrywały wierzenia w życie pozagrobowe, o czym świadczy zwyczaj składania ofiar i urządzania walki gladiatorów podczas obrzędów pogrzebowych i bogaty wystrój grobów, rzeźbionych w skale lub - później - kopułowych (tumulusy), zgrupowanych w "miasta zmarłych". Kapłani zajmowali wysoką pozycję, a ich głównym zajęciem było odczytywanie woli bogów na podstawie "znaków", czyli wróżby z wątroby i trzewi ofiar oraz piorunów. Kult i urzędowe czynności króla regulował kalendarz księżycowy. Etruskowie byli mistrzami w artystycznej obróbce brązu. Pod wpływem kultury greckiej w Etrurii powstały wspaniałe freski. Natomiast oryginalnym osiągnięciem kultury etruskiej były urny grobowe z pokrywami w kształcie ludzkiego ciała oraz realistyczne portrety, przede wszystkim z terakoty. Etruskowie odegrali ważną rolę pośredników między kulturą grecką a rzymską.


 
 
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach