Historia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Historia > Dzieje państw  
  Jesteś tutaj
Dzieje
państw

© Prószyński i S-ka
Warszawa 2000

  Spis treści
Wirtualny
Atlas
Historyczny
Starożytna
Grecja
Dzieje państw

XXXII 59. Dynastia julijsko-klaudyjska (do 68 n.e.)

Rządy Tyberiusza (14-37 n.e.) upłynęły pod znakiem narastania opozycji senatorskiej, choć na początku wzajemne stosunki między władcą a senatem układały się jeszcze w miarę dobrze. Senat otrzymał np. prawo wyboru urzędników, które przysługiwało wcześniej ludowi. Jeszcze pod naciskiem Augusta, Tyberiusz adoptował swego bratanka, syna Druzusa - Germanika, desygnując go tym samym na swego następcę. Germanik, podobnie jak i jego ojciec, związany był z armią i jej operacjami na północy. Najpierw musiał uśmierzyć on bunt legionów w Panonii i nad Renem. Potem podjął wyprawę przeciw Germanom (14-16), wstrzymaną jednak z racji zbyt wysokich kosztów. (Germanie walczyli wtedy zresztą między sobą.) w 19 r. Germanik niespodziewanie zginął, nie zostając następcą Tyberiusza.

Po jego śmierci w stolicy wzrosły wpływy prefekta pretorianów, Sejana, który koszary swych oddziałów przeniósł w obręb murów Rzymu. Jego oskarżenia w okresie doprowadziły w latach 22-32 do licznych procesów, egzekucji i samobójstw. Rozgoryczony Tyberiusz osiadł w 27 r. na wyspie Capri. W 31 r. nastąpił jednak upadek i egzekycja Sejana na mocy wyroku senatu, Tyberiusz bowiem dowiedział się o jego udziale w otruciu swego syna. Nastąpiły dalsze procesy o spisek i egzekucje, przez co wzrosła jeszcze nienawiść senatu do Tyberiusza, który w 37 r. umarł w Misenum. Za jego panowania Rzym wzbogaca się o nowe prowincje na wschodzie: Kapadocję i Kommagene (17).

Znienawidzony przez senat syn Germanika, Kaligula (tj. "żołnierski bucik") został adoptowany i przeznaczony przez za życia Tyberiusza na jego następcę. Panował on jako Caius Caesar Germanicus w latach 37-41. Stworzony przez Augusta pryncypat ewoluował wówczas w kierunku monarchii hellenistycznej. Wprowadzony został orientalny ceremoniał dworski, cesarza otaczano kultem boskim, a sam Kaligula uważał się za Aleksandra Wielkiego, Cezara i boga. Wznowił on też procesy o obrazę majestatu, by napełnić skarb i przywrócił wybór urzędników przez lud. Jako cesarz podjął pokazowe wyprawy przeciw Germanii i Brytanii. W 41 r. Kaligulę zamordował prefekt pretorianów Kasjusz Cherea.

Obwołany przez gwardię pałacową cesarzem Klaudiusz (41-54) powrócił do tradycji Augusta. Uporządkował on na nowo administrację, rozbudowując jednocześnie kancelarie cesarskie, kierowane przez wyzwoleńców. Zwykło się uważać, że pozostawał on pod silnym wpływem kobiet, zwłaszcza swojej żony Messaliny. Jego druga żona Agryppina zamordowała go w 54 r., aby zapewnić tron swemu synowi z poprzedniego małżeństwa - Neronowi. Za rządów Klaudiusza Rzym wzbogacił się o nowe terytoria: podbitą w 43 r. południową Brytanię i zajętą w 46 r. Trację.

Pierwsze lata rządów, obwołanego przez pretorianów i zatwierdzonego przez senat Nerona (Nero Claudius Caesar, 54-68), znajdującego się pod wpływem filozofa Seneki i prefekta pretorianów Burrusa, były dla Rzymu pomyślne. Odzyskana została Armenia (58-63), a z Partami Rzym zawarł traktat przyjaźni. Gajusz Swetoniusz Paulinus stłumił natomiast powstanie w Brytanii (60-61).

Zamordowanie przez Nerona swego brata Brytanika, matki Agryppiny, żony Oktawii i Burrusa, zaincjowane przze niego procesy o obrazę majestatu w 62 r. oraz pożar Rzymu w roku 64 zapoczątkowały okres rządów tyrańskich. Po upadku sprzysiężenia Pizona w 65 r., czego ofiarą padł Seneka, zbuntował się namiestnik Galii Gajusz Juliusz Windeks, do którego dołączyli Serwiusz Galba w Hiszpanii i Salwiusz Othon w Luzytanii. Nałożył się na to również bunt pretorianów. W zaistniałej sytuacji Neron popełnił w 68 r. samobójstwo.

Na przełomie 68 i 69 r. Rzym miał 4 cesarzy. Byli to Galba, Witeliusz (namiestnik Dolnej Germanii), Othon i Wespazjan.


 
 
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach