Historia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Historia > Dzieje państw  
  Jesteś tutaj
Dzieje
państw

© Prószyński i S-ka
Warszawa 2000

  Spis treści
Wirtualny
Atlas
Historyczny
Starożytna
Grecja
Dzieje państw

XXXII 63. Zagrożenie z zewnątrz

"Kryzys starego świata", jaki dotknął Cesarstwo Rzymskie w III w. n.e., był wynikiem naporu okolicznych ludów koczowniczych (Germanowie, Sarmaci, Persowie, Berberowie, Maurowie). Brak pierścienia państw zależnych stał się przyczyną utraty przez Rzym prowincji i pojawienia się tendencji odśrodkowych. Najniebezpieczniejszym i najsilniejszym przeciwnikiem w tym okresie było nowoperskie państwo Sassanidów.

Założyciel dynastii Sassanidów, Ardaszir I (227-241) uważał się za następcę Achemenidów. Propagował on nauki Zaratustry, które stały się podstawą perskiej religii państwowej. Jednocześnie jednak w tym okresie rozpowszechniła się synkretyczna, gnostyczna doktryna Maniego (217-277) - manicheizm. Trzeci i czwart wiek upłynął w Persji pod znakiem walki z Rzymem w Mezopotamii, Syrii i Armenii (podzielonej w 384 r.). Od końca IV w. toczyły się także wojny z Heftalitami (Białymi Hunami). Cały czas utrzymywało się napięcie między dążącą do centralizacji władzą królewską i związaną z nią biurokracją, a feudalną arystokracją, która nie godziła się na aktywną politykę zagraniczną. Za rządów Kawada I (488-531) doprowadziło to do pojawienia się społeczno-religijnego ruchu reformatorskiego Mazdaka, skierowanego przeciw możnym, głoszącego wspólnotę dóbr i żon. Jego zwolennicy ponieśli jednak klęskę. Reformę państwa perskiego przeprowadził odgórnie kolejny władca, Chosroes I (531-79). Polegała ona na reorganizacji systemu podatkowego na wzór rzymski, co przyczyniło się do powstania arystokracji urzędniczej i przeprowadzeniu nowego pomiaru kraju.

W późniejszym okresie (VI-VII w.) Persja zwróciła się przeciw Bizancjum i pokonała Heftalitów. Chosroes II Parwiz rozszerzył panowanie perskie aż po Egipt, a w 614 r. wywiózł relikwie Krzyża Świętego z Jerozolimy. W 628 r. doszło jednak do zawarcia pokoju z cesarzem bizantyjskim Herakliuszem, na mocy którego nastąpił zwrot dobytych ziem i relikwii Krzyża. Wyczerpane wojnami z zachodnim sąsiadem państwo perskie zostało w 637 r. podbite przez Arabów.


 
 
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach