Historia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Historia > Dzieje państw  
  Jesteś tutaj
Dzieje
państw

© Prószyński i S-ka
Warszawa 2000

  Spis treści
Wirtualny
Atlas
Historyczny
Starożytna
Grecja
Dzieje państw

XXXII 64. Cesarze wojskowi (235-305)

Listę cesarzy wojskowych otwiera Maksymin Trak (235-38). Byli to na ogół zdolni dowódcy pochodzący z prowincji, którzy obejmowali tron dzięki wojsku, wyrastającemu na decydujący czynnik w państwie i (niemal wszyscy) po krótkich rządach ginęli w wyniku spisków. Maksymin pokonał Alamanów, ale za jego rządów Persowie wkroczyli do Mezopotamii (237). Szacha perskiego Szapura I (241-72), który najechał Mezopotamię pokonał z pomocą oddziałów gockich i zmusził do wycofania się z tego kraju cesarz Gordian III (238-44) w bitwie pod Resaina (242). Po zgładzeniu Gordiana wojsko obwołało cesarzem, pochodzącego z Arabii, Filipa Araba (244-49), za panowania którego Rzym obchodził tysiąclecie swego założenia. Pochodzący z Ilirii Decjusz (249-51) dążył do odnowienia religii i tradycji rzymskiej, z czym związane były pierwsze masowe prześladowania chrześcijan. Za jego panowania z Etiopii rozprzestrzeniła się po świecie starozytnym zaraza. Cesarz ten zginął on na polu bitwy, pod Abrittus, z rąk Gotów. Pokój z Gotami zawarł jego następca Treboniusz Gall (251-53). Kolejny cesarz, Walerian (253-60) podjął obronę wschodnich granic Cesarstwa i ustanowił swego syna Galiena współcesarzem na Zachodzie. Granice imperium były w tym okresie niemal nieustannie zagrożone. Atakowali je Goci, Kwadowie i Sarmaci (254) oraz Persowie (256). Frankowie i Alamanowie przekroczyli limes między Górną Germanią a Recją, zaś plemiona mauretańskie zagrażały granicom w północnej Afryce. Walerian dostał się w 260 r. pod Edessą do niewoli Szapura I, w której spędził resztę życia. Cesarz Galien (260-68) przeprowadził reformę wojskową, utworzył rezerwową armię konną, która mogła być szybko użyta na zagrożonym odcinku granicy. Przyniosło to efekty, bowiem Klaudiusz II (268-70) pokonał w 268 r. Alamanów, a rok pózniej pod Naissus - Gotów. Alamanów pokonał pod Pawią w 271 r. także Aurelian (270-75). Cesarz ten podporządkował sobie również cesarzową Zenobię, zarządzającą z Palmyry całym rzymskim Wschodem (272) i w 274 r. zlikwidował secesję Galii, trwającą od 260 r. ("30 tyranów"). Przywrócił on tym samym na pewien czas jedność imperium. W 274 r. Aurelian przyjął tytuł "pan i bóg" (dominus et deus) i zaczął propagować kult solarny Zwycięskiego Słońca (Sol Invictus), rodem z syryjskiej Emessy, który w połączeniu z kultem cesarza tworzyć miał religię państwową. Po Tacycie (275-76) władzę sprawował w latach 276-82 Probus, który umocnił granicę na Renie i Dunaju. Zwycięską wojnę z Persami prowadził cesarz Karus (283-84), został on jednak, podobnie jak jego poprzednicy, zamordowany wraz ze swymi synami. (Karinusem i Numerianem).


 
 
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach