Historia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Historia > Dzieje państw  
  Jesteś tutaj
Dzieje
państw

© Prószyński i S-ka
Warszawa 2000

  Spis treści
Wirtualny
Atlas
Historyczny
Starożytna
Grecja
Dzieje państw

LXVIII 130. Carstwo Serbii w XIV w.

Pierwsze państwo serbskie (król Michał z Zety, XI w.) uległo rozpadowi na żupy (związki rodów).

Wielki Żupan Stefan Nemania (1151-95) zjednoczył plemiona serbskie i zerwał zależność od Bizancjum. Stefan stworzył własne państwo dziedziczne (dynastia Nemanidów). Wpływy zachodnie (łacińskie), dzięki którym Stefan II (1196-1228) otrzymał w 1217 r. od papieża koronę królewską, zostały przezwyciężone staraniem św. Sawy (1169-1236).

W 1219 r. powstał serbski Kościół narodowy, który stał się więzią jednocząca wszystkich Serbów także pod panowaniem tureckim. Klasztory św. Sawy stały się ośrodkami kultury serbskiej.

W XIII w. państwo plemienne przekształciło się w państwo feudalne na wzór zachodni. Wykształciła się warstwa szlachty, wolnych chłopów (sprowadzanych powoli do statusu ludności niewolnej) oraz mieszczaństwa z własnymi prawami miejskimi (na zachodzie Serbii - wzorowanych na prawie włoskim, na południu - na wzorach greckich).

Po zwycięstwie w 1330 r. nad Bułgarami i Grekami w bitwie pod Welbudż, Serbia zajęła dominującą pozycję na Bałkanach.

Car Stefan Duszan (Urosz) IV (1331-55) kontynuował politykę mocarstwową. W Skopje koronował się on na "Cara Serbów i Greków" oraz powołał do życia serbski patriarchat (1346). Za panowania Stefana dokonano kodyfikacji prawa (Zakonnik, 1349). Administracja, wzorowana na bizantyńskiej, obsadzana była przez szlachtę. Kościół stał się największym posiadaczem ziemskim w kraju. Stefanowi nie udało się jednak zdobyć ani Konstantynopola, ani korony cesarskiej. Plany krucjaty przeciw Turkom zniweczył sprzeciw Węgier. Na Uroszu V (1355-67) skończyła się dynastia Nemanidów. Nastąpiło rozbicie feudalne kraju na księstwa (despotaty). Książę Reszki, Łazarz, bezskutecznie usiłował powstrzymać Turków. W 1389 r. W bitwie na Kosowym Polu Serbowie (i wspomagające ich inne ludy południowosłowiańskie) poniosły z rąk tureckich druzgocącą klęskę, która zadecydowała o dalszym losie Bałakanów.

W 1396 r. Serbia stała się wasalem Turcji. Car Jerzy Brankowicz przeniósł stolicę do Smederewa. Nie był on jednak w stanie zapobiec ostatecznemu wcieleniu Serbii do państwa Osmanów w 1459 r.

XIII-XIV w. to okres rozkwitu serbskiej architektury kościelnej (cerkwie o pięciu kopułach). Powstały wowczas epopeje narodowe (cykl kosowski o Stefanie Duszanie i bohaterze narodowym królewiczu Marko). Najwybitniejszym poetą tego okresu był Dživo Gundulić (1588-1638).

Czarnogóra (Zeta) powróciła do patriarchalnych form społecznych. Zachowała jednak staroserbską wolność także jako wasal osmański (od 1528 r.).

Na wybrzeżu Adriatyku w latach 1526-1718 istniała Raguza, samodzielna republika miejska pod zwierzchnictwem tureckim.

W XI w. na terytoria zamieszkane przez Albańczyków, pochodzących od ludów tracko-iliryjskich, napływali z północnego-wschodu (Nisz) pasterze wołoscy. Konflikty między plemionami udaremniły budowę państwa. W latach 1443-68 toczyło się albańskie powstanie narodowe pod wodzą Jerzego Kastrioty zw. Skandenbergiem przeciwko ekspansji osmańskiej. Pod panowaniem Turcji ok. 70% mieszkańców ziem albańskich przyjęła islam.


 
 
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach