Historia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Historia > Dzieje państw  
  Jesteś tutaj
Dzieje
państw

© Prószyński i S-ka
Warszawa 2000

  Spis treści
Wirtualny
Atlas
Historyczny
Starożytna
Grecja
Dzieje państw

LXXI. CHINY (XIII-XIV W.)

W latach 1211-15 najazdy Czyngis-chana na państwo Kinów doprowadziły do spustoszenia kraju. W 1215 r. Mongołowie zdobyli Pekin i podporządkowali sobie północne obszary Chin.

W 1227 r. zmarł wielki chan. Mongołowie i południowochińska dynastia Sungów zawarli przymierze, którego celem było podbój i rozbiór państwa Kinów (nastpił w 1233/34). Po zdobyciu Sycz'uanu i Jünnanu chan Kubilaj (1214-94), wnuk Czyngis-chana, przeniósł w 1257 r. swoją stolicę do Cz'engtu, a w 1264 r. do Pekinu (Chanbaligh).

W 1258 r. nastąpił atak mongolski na otoczone państwo Sung. Po nowym podziale imperium mongolskiego Kubilaj, jako wielki chan, dokonał w latach 1268-79 jego podboju (użyto wówczas dział i strzelb). Kubilaj założył też nową chińską dynastię - Jüan (1260-1368) i panował jako cesarz Shih-tsu. Japonię przed inwazją floty chińskiej uratował w 1281 r. tajfun (Kamikaze - Boski Wiatr). Niepowodzeniem skończyły się również chińskie ataki na Birmę i Jawę (1293).

Chiny były podzielone na 12 prowincji. Ludność państwa zorganizowano w cztery klasy. Najważniejszą rolę odgrywali wśród niej Mongołowie. Z nich to rekrutowali się dostojnicy państwowi oraz wolni od podatków posiadacze ziemscy. Narodowości środkowoazjatyckie (ludy tureckie) oraz Europejczycy (urzędnicy i kupcy) tworzyli odrębną klasę. Podobnie było z Chińczykami z północy oraz Koreańczykami. Dół społeczeństwa stanowili Chińczycy z Południa (Sung). Byli oni traktowani jak "barbarzyńcy" i pozbawieni praw m.in. do prowadzenia handlu. W państwie panowała tolerancja religijna. Mongołowie akceptowali postępy islamu na zachodzie kraju. W Pekinie w 1307 r. powstało pierwsze chińskie arcybiskupstwo katolickie.

Chińczycy wprowadzili wiele wynalazków technicznych (maszyny latające, łódź podwodna, torpeda, teleskop), których później jednak nie zastosowano. Olbrzymie manufaktury produkowały porcelanę na eksport. Pekin stał się handlową metropolią Eurazji. Trwała ożywiona wymiana handlowa z Europą. Wenecjanin Marco Polo (1254-24) w trakcie swej podróży dookoła świata dotarł w 1275 r. na dwór cesarza i podróżował po Chinach. Jego relacja ukształtowała obraz Azji w Europie XIV/XV w.

W 1325 r. wielki głód spustoszył Chiny - umarło 8 z 45 mln mieszkańców kraju. Upadek państwa Jüan przyspieszył opór Chińczyków przeciw mongolskiej dominacji.

Pisarze chińscy, pozbawieni dostępu do posad państwowych, rozwijali ożywioną działalność literacką, zwłaszcza dramaturgiczną.


 
 
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach