Historia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Historia > Dzieje państw  
  Jesteś tutaj
Dzieje
państw

© Prószyński i S-ka
Warszawa 2000

  Spis treści
Wirtualny
Atlas
Historyczny
Starożytna
Grecja
Dzieje państw

LXXIV 146. Reformacja jako ruch polityczny (1521-55)

Mimo wydania edyktu wormackiego reformacja rozprzestrzeniła się w całej Rzeszy. Na sejmie rzeszy w Norymberdze (1524) książęta niemieccy obiecali legatowi papieskiemu Campegio "w miarę możliwości" przestrzegać litery edyktu, czyli zapobiegać krzewieniu się nowych idei. Natomiast zwolennicy radykalnego wykorzenienia nowego wyznania zawiązali specjalne sprzysiężenia w Ratyzbonie (1524) i Dessau (1525). Przywódcy ewangelików niemieckich, książęta Filip heski (1518-67), Jan Uparty (1525-32) i Jan Fryderyk, elektor saski (1525-54) w odpowiedzi na to utworzyli w Torgau własny związek.

W 1525 r. Państwo Krzyżackie w Prusach przyjęło luteranizm za religię państwową. Wielki mistrz krzyżacki Albrecht Hohenzollern (1513-68) przekształcił państwo Zakonu Krzyżackiego w świeckie księstwo, będące lennem Polski.

Na pierwszym sejmie Rzeszy w Spirze (1526) ustalono, że każdy książę Rzeszy ma postępować tak, "by nie zostać potępiony, gdy przyjdzie mu odpowiadać przed boskim i cesarskim majestatem". Sformułowanie to było wyrazem uznania prawa poszczególnych władców Rzeszy do regulowania w swych księstwach kwestii religijnych według własnego uznania. Na kolejnym sejmie obradującym w Spirze (1529) kraje ewangelickie odwołały się w kwestiach wiary do własnego rozeznania i uroczyście oprotestowały edykt wormacki. Właśnie ten protest pięciu książąt i czternastu wolnych miast Rzeszy dał początek określeniu "protestanci".

Wobec sukcesów zagranicznych polityki cesarskiej i groźby zdławienia Reformacji siłą, książę Filip heski rozpoczął starania o zjednoczenia protestantów. W 1529 r. udało mu się np. doprowadzić do debaty religijnej w Marburgu między Lutrem, a Zwinglim [LXXIV 143], która jednak nie przyczyniła się do zlikwidowania różnic doktrynalnych pomiędzy nimi.

W 1530 r. sejm Rzeszy zebrał się w Augsburgu. Podczas jego obrad cesarz Karol V próbował odnowić jedność religijną na obszarze Rzeszy. Protestanci przedstawili swą doktrynę w augsburskim wyznaniu wiary (Confessio Augustana) spisanym przez Melanchtona, Tetrapolitana opracowanym przez Bucera, Capito i Fidei ratio autorstwa Zwingliego. Katoliccy teologowie (Faber, Johann Eck) przeciwstawili się poglądom protestantów w swym traktacie Confutatio. Karol V odrzucił konfesję augsburską i potwierdził edykt wormacki. Luteranie w ciągu siedmiu miesięcy mieli podporządkować się woli cesarza w sprawach religii. W odpowiedzi na to, stany ewangelickie utworzyły w 1531 r. Związek Szmalkaldzki ze wspólnym wojskiem i skarbem oraz rozpoczęły poszukiwania sprzymierzeńców za granicami Rzeszy (Francja).


 
 
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach