Historia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Historia > Dzieje państw  
  Jesteś tutaj
Dzieje
państw

© Prószyński i S-ka
Warszawa 2000

  Spis treści
Wirtualny
Atlas
Historyczny
Starożytna
Grecja
Dzieje państw

LXXVI 162. Anglia pod rządami Tudorów (1485-1603)

Henryk VII (1485-1509) z pomocą Izby Gwiaździstej (królewski sąd specjalny) przywrócił, po okresie anarchii czasów Wojny Dwóch Róż, porządek i rządy prawa w Anglii. Administrację lokalną powierzył sędziom pokoju. Przez małżeństwo swej córki z Jakubem IV, królem Szkocji (1488-1513), położył podwaliny pod jedność wyspy.

Henryk VIII (1509-47) pozwolił kardynałowi Wolseyowi wciągnąć Anglię w wojnę z Francją i Szkocją. W bitwie pod Flodden (1513) Anglicy doszczętnie rozbili wojska szkockie. W 1542 r. Henryk przyjął tytuł króla Irlandii. W imieniu małoletniego Edwarda VI (w chwili objęcia tronu miał 9 lat) rządził jako protektor książę Somerset (Seymour), a po jego upadku książę Northumberland (Dudley). Gdy ten ostatni próbował zmienić zasady następstwa tronu, został stracony.

Maria I (zwana też Krwawą) (1553-58) związała politykę angielską z Habsburgami. Wplątała ona Anglię w wojnę Hiszpanii z Francją i utraciła Calais (1558). Po jej śmierci, z pomocą Lorda Burghley (Wiliam Cecil, 1520-98) tron angielski objęła Elżbieta I (1558-1603).

W latach 1559/60 Anglia interweniowała w Szkocji na korzyść szlacheckiej opozycji kalwińskiej. Wychowana na francuskim dworze Maria Stuart (królowa Szkocji w latach 1542-67) powróciła do Szkocji, lecz została tam zmuszona do abdykacji. W 1568 r. zbiegła więc do Anglii gdzie, poparta przez stronnictwo katolickie (ks. Norfolk), wysunęła roszczenia do tronu. Na rozkaz Elżbiety Maria została uwięziona i stracona (1587). Jej ścięcie dało początek otwartemu konfliktowi angielsko-hiszpańskiemu, który trwał aż do 1604 r. Obok wsparcia udzielanego już wcześniej protestanckim Holendrom walczącymi z Habsburgami, Anglia prowadziła wojnę morską z Hiszpanią, korzystając z usług korsarzy (John Hawkins, Francis Drake, Martin Frobisher i in.), napadających na statki hiszpańskie pływające z kolonii w Nowym Świecie do metropolii. W 1588 r. flocie angielskiej udało się zniszczyć hiszpańską Wielką Armadę przygotowującą się do inwazji Wysp Brytyjskich. Następne ataki hiszpańskie w 1596/97 i 1599 nie stanowiły już realnego zagrożenia dla Anglii.

Zamknięcie dla angielskich statków handlowych portów hiszpańskich (Antwerpia, Brugia), francuskich (Calais) i hanzeatyckich (Hamburg) zmusiło Anglików do poszukiwania nowych rynków zbytu dla swych towarów. Kupcy (prowadzący jednocześnie handel i parający się korsarstwem na własny rachunek) tworzyli na zasadzie spółek akcyjnych kompanie handlowe - Moskiewską (1554) i Lewantyńską (1581). W 1600 r. powstała najważniejsza angielska spółka handlowa - Kompania Wschodnioindyjska.

Otwarcie w 1571 r. giełdy londyńskiej dało początek angielskiej gospodarce kapitałowej. W 1584 r. powstała pierwsza, angielska kolonia w Ameryce Północnej - Wirginia.

Rządy Tudorów przyniosły Anglii doniosłe zmiany. Anglikom udało się przełamać hegemonię Hiszpanii na morzu. Stało to się podstawą do stworzenia przyszłego imperium kolonialnego. Anglia stała się najsilniejszym państwem protestanckim, protektorem państw ewangelickich na kontynencie. Czasy Tudorów to okres rozkwitu kulturalnego Anglii.


 
 
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach