Historia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Historia > Dzieje państw  
  Jesteś tutaj
Dzieje
państw

© Prószyński i S-ka
Warszawa 2000

  Spis treści
Wirtualny
Atlas
Historyczny
Starożytna
Grecja
Dzieje państw

LXXVI 166. "Sławetna rewolucja" (1688)

W związku z nieoczekiwanymi narodzinami następcy tronu - Jakuba (III), przed Anglią otworzyła się perspektywa utrwalenia na kolejne dziesięciolecia władzy katolickich Stuartów. Przerażeni tym wigowie i torysi wezwali do Anglii księcia Wilhelma Orańskiego "dla ochrony wiary protestanckiej i wolnego parlamentu".

W 1688 r. doszło do bezkrwawej "Sławetnej rewolucji". Dotychczasowy król Jakub II uciekł do Francji, władzę objął zaś Wilhelm (III) i wyruszył przeciw jakobitom (tj. zwolennikom obalonego Jakuba II Stuarta) w Irlandii. Kres irlandzkiego powstaniu położyły zwycięstwo wojsk Wilhelma III w bitwa nad rzeką Boyne (1690) i kapitulacja rebeliantów w Limerick (1692).

Pod koniec XVII w. Anglia stała się największa potęgą handlową i kapitałową świata. W 1694 r. powstał Bank Anglii.

Znaczenie "Sławetnej rewolucji" wykracza daleko poza zmianę dynastii. Podczas niej parlamentarna reprezentacja nowej szlachty i mieszczaństwa uzyskała bowiem w 1689 r Deklarację Praw (Declaration of rights) oddającą parlamentowi prawo do decydowania o nakładaniu podatków, gwarantującą wolność słowa i likwidującą stałą armię. Teoretyczne podstawy podziału władzy na ustawodawczą i wykonawczą, jako gwarancji osobistej wolności i własności, dał John Locke w "Dwu traktatach o rządzie" (Two treatises of goverment, 1689).

Dla Europy "Sławetna rewolucja" wyznacza nowe standardy ustrojowe. Po raz pierwszy zastąpiono absolutyzmu monarchią konstytucyjną. Również prowadzenie przez Anglię polityki "równowagi europejskiej" przyczyniło się do przezwyciężenia hegemonii francuskiej na kontynencie.

Rywalizacja o panowanie nad morzami skończyła się zwycięstwem Anglii (połączonej do 1702 r. unią personalną z Holandią). Nastąpił też podział świata kolonialnego między dwa imperia - angielskie i francuskie.


 
 
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach