Historia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Historia > Dzieje państw  
  Jesteś tutaj
Dzieje
państw

© Prószyński i S-ka
Warszawa 2000

  Spis treści
Wirtualny
Atlas
Historyczny
Starożytna
Grecja
Dzieje państw

LXXVIII 170. Wojna o niepodległość Niderlandów (1568-1648)

Wilhelm Orański zebrał swe wojska w Nassau, nie mógł jednak dorównać Albie w otwartym polu. Znakomite efekty natomiast przyniosły ataki "geuzów morskich" na hiszpańskie transporty i twierdze.

W 1573 r. odwołano Albę z Niderlandów. Jego polityka przyniosła odwrotne do zamierzonych skutki - w 1576 r. wszystkie prowincje niderlandzkie zjednoczyły się (tzw. pacyfikacja gandawska) protestując przeciwko rabunkom i terrorowi hiszpańskiego żołdactwa.

Hiszpański wielkorządca Niderlandów, Aleksander Farnese (1578-92) potwierdził południowym (katolickim) prowincjom ich swobody i pozyskał je dla Hiszpanii na mocy zawartej w 1579 r. unii w Arras. W opozycji do niej zawiązała się unia w Utrechcie (1579), łącząca północne, protestanckie, prowincje. W ten sposób dokonał się podział Niderlandów. Filip II skazał Wilhelma Orańskiego na banicję i wezwał do zabicia go. Unia odpowiedziała w 1581 r. proklamacją niepodległości, uwalniającą się od hiszpańskiej "tyranii i bezprawia". Wilhelm zginął jednak zamordowany w Delft (1584).

Delegaci z siedmiu Zjednoczonych Prowincji obradowali w Hadze pod przewodnictwem delegatów z prowincji Holandii (stąd nazwą tą zaczęto określać również całe Zjednoczone Prowincje). Po śmierci Wilhelma Orańskiego ster rządów przejmuje Jan van Oldenbarneveldt (1567-1619). Farnese zaatakował Zjednoczone Prowincje i zajął Flandrię i Brabancję.

W 1585 r., po upadku Antwerpii, Zjednoczone Prowincje otrzymały pomoc ze strony Anglii. Jednocześnie podjęły one walkę z Hiszpanami poza własnym terytorium, atakując ich (i portugalskie) faktorie oraz budując własne imperium kolonialne. Nawet Hiszpania zmuszona została niebawem do handlowania z wrogiem i finansowania w ten sposób wojny przeciw sobie. Holandia stawiała bardzo skuteczny opór również na lądzie. Ponadto Zjednoczone Prowincje miały, w osobie Maurycego Orańskiego (1585-1625), syna Wilhelma, genialnego organizatora i wodza.

Przeprowadzony w latach 1591-98 kontratak holenderski, wspomagany przez Anglię, zmusił Hiszpanię do odwrotu. Wskutek poniesionych klęsk Filip III zawarł dwunastoletni rozejm na korzystnych dla Holendrów i Anglików warunkach (1609).

W 1621 r. doszło do ostatecznego starcia z Hiszpanią, która przegrawszy musiała uznać nową republikę w pokoju haskim (1648).


 
 
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach