Historia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Historia > Dzieje państw  
  Jesteś tutaj
Dzieje
państw

© Prószyński i S-ka
Warszawa 2000

  Spis treści
Wirtualny
Atlas
Historyczny
Starożytna
Grecja
Dzieje państw

LXXIX 174. Początki absolutyzmu we Francji

Budowa państwa absolutystycznego we Francji rozpoczęła się za panowania Ludwika XIII (1610-43). Ideowe podstawy pod absolutyzm położyły dzieła Sześć ksiąg o Rzeczypospolitej Jeana Bodina oraz Lewiatan (1651) Thomasa Hobbesa (1588-1679). Ich autorzy przekonywali, że w naturze panuje nieustanna wojna "wszystkich ze wszystkimi". Ludzie musieli zatem zawrzeć umowę, na mocy której nieodwracalnie przekazywali państwu część swoich praw. Ta umowa społeczna jest nieodwoływalna. Władza państwa jest zatem niepodzielna (absolutna) i realizuje się najdoskonalej w jednej osobie, dzierżącej władzę tj. W osobie królu (monarchia absolutna).

Kaznodzieja Ludwika XIV, Jacques Bossuet (1627-1704), ujął zasady absolutyzmu formułą: Un roi, un foi, un loi - "Jeden król, jedna wiara, jedno prawo". Podkreślił w ten sposób sakralny charakter władzy monarchy, który, jako namiestnik samego Boga, nie podlega ani Kościołowi, ani narodowi.

W 1614 r. król Ludwik XIII zwołał po raz ostatni Stany Generalne (États généraux). Faktycznym twórcą absolutyzmu francuskiego był kardynał Richelieu. Jako pierwszy minister (1624-42) skutecznie zwalczał opozycję arystokratyczną oraz polityczne (ale nie religijne) przywileje hugenotów. Ich ostatnia twierdza (La Rochelle) padła w 1628 r. Richelieu powołał do życia stałą armię i nową, królewską, administrację terytorialną. Rekrutujący się z arystokracji gubernatorzy zostali zastąpieni przez urzędników królewskich - intendentów. Nie udało mu się jednak znieść sprzedaży urzędów i zlikwidować parlamentów (sądów apelacyjnych). W 1635 r. Richelieu założył Akademię Francuską (Académie Française) dla promowania nauki i sztuki.

W polityce zagranicznej celem XVII-wiecznej Francji było rozerwanie otaczającego kraj pierścienia posiadłości Habsburgów i "przywrócenie naturalnych granic Galii", opartych na Pirenejach i Renie. Francja była mediatorem w konflikcie polsko-szwedzkim o panowanie nad Bałtykiem (rozejm w Starej Wsi, 1629) oraz udzieliła pomocy finansowej Szwecji biorącej udział w wojnie trzydziestoletniej, by w końcu (w 1635 r.) bezpośrednio zaangażować się w działania wojenne.

Kardynał Jules Mazarin, pierwszy minister w latach 1643-61, kontynuował politykę Richelieu.

Dzięki pokojowi westfalskiemu (1648) Francja uzyskała szereg zdobyczy terytorialnych. Wojnę z Hiszpanią zakończył jednak dopiero zawarty w 1659 r. pokój pirenejski, sankcjonujący zmierzch potęgi Hiszpanii i awans Francji do rangi pierwszego mocarstwa europejskiego. Data zawarcia pokoju pirenejskiego uważana jest za początek "francuskiej epoki" w dziejach Europy.

W latach 1648-53 miała miejsce Fronda - ostatni bunt arystokracji przeciw władzy królewskiej, poparty przez parlament paryski (sąd apelacyjny, posiadający prawo kontroli zarządzeń królewskich). Po upadku Frondy arystokracja straciła swe wcześniejsze znaczenie polityczne.


 
 
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach