Historia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Historia > Dzieje państw  
  Jesteś tutaj
Dzieje
państw

© Prószyński i S-ka
Warszawa 2000

  Spis treści
Wirtualny
Atlas
Historyczny
Starożytna
Grecja
Dzieje państw

LXXXIV 192. Państwo Wielkiego Mogoła

Baber (Babur) (1494-1530), potomek Czyngis-chana i Tamerlana, od 1504 r. był panem Kabulu. Dzięki użyciu artylerii w bitwie pod Panipatem (1526) rozbił całkowicie armię sułtana Delhi, Ibrahima Lodi. Z kolei po zwycięstwie pod Kanwahą nad konfederacją książąt Radżuptany (1526) Baber podbił północne Indii. Jego syn i następca, Humajun (1530-40) starał się utrzymać zdobycze ojca.

Wyprawa Humajuna na Gudżarat w 1535 r. zakończyła się sukcesem, ale w 1539 r. poniósł on klęski w bitwach pod Chaunsa i pod Kanauj (1540) w walce z afgańskim uzurpatorem Szer Szachem (1539-45). Korzystając z chwilowego osłabienia przeciwnika, Szer założył dynastię Sur i stworzył nietrwałe państwo buforowe.

Drugiego podboju Indii dokonał w latach 1556-1605 Akbar (trzynastoletni syn Babera), najwybitniejszy cesarz, twórca imperium Wielkiego Mogoła. W okresie jego małoletniości, regent Bairam Chan stłumił powstanie hinduskie w bitwie pod Panipat (1556). Od 1559 r. Akbar podjął samodzielne wyprawy. Jego zawodowa armia opanowała do 1576 r. całe północne Indie (bez Sindu), a następnie w latach 1591-1601 podbiła Sind, Kandahar, Berar i Chandesz.

By umocnić swe państwo, Akbar poślubił hinduską księżniczkę i powoływał krajowców na urzędy. W 1563 r. zniósł on także specjalny podatek płacony wcześniej przez Hindusów (dżizji). Zreorganizował także władzę centralną (dywan) i zabezpieczył ją przed korupcją oraz samowolą urzędników (nadzór).

Od 1579 r. W Indiach funkcjonował system stałych podatków (1/3 plonów chłopskich). Niepowodzeniem skończyła się podjęta w 1582 r. próba propagowania nowego kultu słońca, o odcieniu panteistycznym. Otwarty na inne religie Akbar kontaktował się też z jezuitami i Persami. W 1583 r. wydał on edykt zapewniający tolerancję dla wszystkich religii. Za rządów jego nadużywającego alkoholu syna, Dżahangira (1605-27), kontrolę nad polityką przejęła w latach 1611-22 jego kochanka, Nur Dżahan.

W latach 1612-13 rozpoczęła się angielska ekspansja kolonialna w Indiach - w Suracie powstała wówczas bowiem pierwsza faktoria.

Po wojnie między synami Dżahangira, tron objął jeden z nich, Szach Dżahan (1628-58), który rozszerzył swe władanie na Dekan - w 1636 r. sułtan tego kraju staje się w lennikiem Wielkiego Mogoła.


 
 
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach