Historia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Historia > Dzieje państw  
  Jesteś tutaj
Dzieje
państw

© Prószyński i S-ka
Warszawa 2000

  Spis treści
Wirtualny
Atlas
Historyczny
Starożytna
Grecja
Dzieje państw

LXXXV 196. Toltekowie, Aztekowie, Majowie

Toltekowie zajęli Meksyk ok. 800 r. n.e. i założyli tam miasto Tollan (Tula). Lud ten rozwinął rzemiosło i sztukę, stworzył też kalendarz. Głównemu bóstwu (wąż pokryty piórami) składane były bezkrwawe ofiary. Ok. 1200 r. pojawiły się pierwsze formy organizacji państwowej. Toltekowie wywędrowali ze swych siedzib na północny Jukatan. Niektóre oznaki przemawiają za tym, że przed opuszczeniem miast ukryli je zasypując grubym pokładem ziemi i gruzu.

Ok. 1325 r. powstało pierwsze miasto Azteków - Tenochtilan. Pierwszym historycznym władcą Azteków był Acamapichtla (1366-96). Tenochtilan stało się siedzibą głównego plemienia, które za panowania Izcoatla (1427-40) podporządkowało sobie pozostałe i stworzyło ligę trzech miast: Tenochtitlan, Texcoco, Tlacopan (ok. 1430).

Montezuma II (1503-20) rozszerzył granice państwa azteckiego, które jednak rozpadło się po podboju Meksyku przez Hernána Corteza (1519-21) i zabiciu przez hiszpańskich najeźdźców jego władcy. Państwo Azteków czasów Montezumy II swym dobrobytem i wspaniałością mogło konkurować z krajami ówczesnej Europy.

W społeczeństwie azteckim istniał podział na kapłanów, szlachtę, wolnych, zależnych i niewolników. Panowała monogamia i równouprawnienie kobiet. Państwo tworzyły plemiona, każde złożone z 20 rodów. Ziemia należała do rodów. Funkcjonowała gęsta sieć utwardzanych dróg. Kupcy prowadzący handel wymienny uważani byli za dyplomatów.

Aztekowie wierzyli iż z pierwotnego chaosu Quetzalcoatl, bóg wiedzy i kapłanów, wydobył człowieka i Ziemię. Bóg spłonął, lecz miał powrócić jako "biała chmura", aby wybawić człowieka. Zgodnie z wierzeniami azteckimi bóstwa słoneczne żyły dzięki ludzkiej krwi. Z tego powodu Aztekowie składali im w obecności zgromadzonego ludu ofiary z ludzi (głównie z jeńców), wyrywając im serca i zjadając ciała.

Kultura aztecka nadal kryje wiele zagadek. Badaczom nie udało się zidentyfikować zagadkowych wzorów umieszczanych na kamiennych blokach i skórze (alfabet ?). Aztekowie posiadali szeroką wiedzę z zakresu kartografii (szczegółowe plany miast), matematyki (skomplikowane obliczenia) oraz astronomii. Azteckie świątynie wznoszone na szczytach masywnych piramid pokrywano płaskorzeźbami i malowidłami.

"Plemiona z Południa" (Majowie) podporządkowali ludność autochtoniczną i utworzyli rozwiniętą kulturę już w epoce kamienia. Wznosili oni miasta-świątynie (ponad 120 zidentyfikowanych ośrodków osadniczych!) zdobione freskami, rzeźbą ceramiczną i ornamentami. Majowie posługiwali się pismem obrazkowym (zostało ono dotychczas tylko częściowo rozszyfrowane), byli też mistrzami w astronomii i arytmetyce.

W IV-VII w. W miastach-państwach Majów władały lokalne dynastie (tzw. Stare Państwo). Po ich upadku w IX-X w., prawdopodobnie za sprawą ekspansji Tolteków, ludność przeniosła się na Półwysep Jukatan. Nastąpił rozkwit Nowego Państwa. W XV w. została zawiązana Liga z Mayapan (Toltekowie), mająca na celu ujarzmienie miast Majów. W 1436 r. wybuchło powstanie przeciw Toltekom, zaś Majowie powrócili do Gwatemali.


 
 
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach