Historia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Historia > Dzieje państw  
  Jesteś tutaj
Dzieje
państw

© Prószyński i S-ka
Warszawa 2000

  Spis treści
Wirtualny
Atlas
Historyczny
Starożytna
Grecja
Dzieje państw

LXXXV 203. Brytyjsko-francuska wojna kolonialna

Rosnący napływ angielskich osadników do Ameryki Północnej (400 tys.) powodował ich parcie na słabo zaludnione, lecz dobrze ufortyfikowane posiadłości francuskie. Stałe utarczki graniczne przekształciły się w końcu w otwartą wojnę w dolinie rzeki Ohio (1754).

Klęski armii brytyjskiej doprowadziły do kryzysu gabinetowego w Londynie i upadku rządu wigów. Premierem został William Pitt Starszy (earl of Chatham), uważany przez historyków za trzeciego, po CromwelluWilhelmie III Orańskim, twórcę imperium brytyjskiego. Za jego gabinetu (1757-61) wzmocniono flotę i siły lądowe w koloniach.

W 1758 r. Brytyjczycy przeprowadzili zakrojoną na szeroką skalę ofensywę w dolinie Ohio. Przyniosła ona wymierne wyniki - zdobycie fortów Louisbourg i Duquesne (dzisiejszy Pittsburg). W następnym roku armia brytyjska kontynuowała ofensywę w górę Rzeki św. Wawrzyńca. Padł Quebec, a zdobycie Montrealu otworzyło Anglikom drogę do Wielkich Jezior.

W Indiach Zachodnich Wielka Brytania zajęła większość Antyli francuskich (m.in. Gwadelupę 1759 i Martynikę 1762). Po przystąpieniu do wojny Hiszpanii w 1761 r., pod rządami angielskimi znalazła się także Kuba i Filipiny.

Brytyjczycy odnieśli także szereg sukcesów w wojnie z Francją w Afryce Zachodniej - do końca 1760 r. padły wszystkie francuskie bazy w Senegalu. Brytyjczycy odnosili zwycięstwa na morzu (Lagos, Belle-Ile) i zaatakowali francuskie porty w Europie.

Na subkontynencie indyjskim szereg spektakularnych sukcesów odnieśli natomiast Francuzi. Po upadku Kalkuty Brytyjczycy stracili całe południowe Indie z wyjątkiem Madrasu. Robert Clive, urzędnik Kompanii Wschodnioindyjskiej, organizował opór brytyjski i wykorzystując rywalizację wśród hinduskich książąt, odzyskał Kalkutę. W bitwie pod Plassey (1757), Clive odniósł zwycięstwo nad dwudziestokrotnie liczniejszym przeciwnikiem, tracąc przy tym jedynie 10 (!) ludzi. Ustanowił on następnie władzę brytyjską w Indiach i zniweczył plany francuskie w tym regionie. Francuzi zmuszeni zostali do odwrotu.

Wojnę o kolonie zakończył zawarty w 1763 r. pokój w Paryżu. Wielka Brytania uzyskała od Francji Kanadę, część Luizjany, Cap Breton, Senegal oraz Florydę od Hiszpanii. Było to największe zwycięstwo Wielkiej Brytanii w jej kolonialnych dziejach - Ameryka Północna stała się niemal w całości anglosaska.


 
 
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach