Historia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Historia > Dzieje państw  
  Jesteś tutaj
Dzieje
państw

© Prószyński i S-ka
Warszawa 2000

  Spis treści
Wirtualny
Atlas
Historyczny
Starożytna
Grecja
Dzieje państw

LXXXVI 204. Początki mocarstwowej pozycji Austrii

Po wewnętrznym umocnieniu Imperium Osmańskiego za rządów wielkiego wezyra Mohammeda Köprülü (1656-61) nastąpił w latach 1663-99 drugi najazd turecki na Europę Środkową. W 1663 wybuchła pierwsza wojna turceko-austriacka, wywołana interwencją obu państw w Siedmiogrodzie. Klęska w  bitwie pod St. Gotthard/Raab (1664) zmusiła Austrię do zawarcia upokarzającego pokoju w Vasvar (Eisenburg) - Węgry zostały podzielone, natomiast Austria zobowiązała się do płacenia Turcji corocznego trybutu.

Sprzysiężenie magnaterii węgierskiej, zawiązane wskutek okrutnych prześladowań protestantów (egzekucje, zsyłanie na galery), doprowadziło do wybuchu antyhabsburskiego powstania kuruców (1672-85). Na jego czele stanął (od 1678 r.) Imre Thökölyego, który wezwał na pomoc Turcję. Wybuchła druga (zwana "Wielką") wojna austriacko-turecka (1683-99).

Wielki wezyr Kara Mustafa w 1683 r. obległ Wiedeń. Obroną kierował hr. Rüdiger von Starhemberg. Europejskie (przede wszystkim polskie i niemieckie) posiłki, dowodzone przez króla Polski Jana III Sobieskiego zadały klęskę Turkom w bitwie pod murami miasta. Zwycięstwo wiedeńskie oznaczało koniec ekspansji tureckiej w Europie.

Pod protektoratem papieża Innocentego XI w 1684 r. zawiązała się przeciw Turcji Liga Święta (Austria, Polska, Wenecja, od 1686 r. również Rosja). Mimo ataku Ludwika XIV od zachodu, Austria (zmuszona prowadzić tym samym wojnę na dwa fronty) wspomagana przez Maksymiliana II Emanuela, elektora bawarskiego oraz Ludwika ks. Badeńskiego pokonała Turków. W latach 1686-97 wojskom Świętej Ligi udało się też zająć terytorium Węgier.

W 1687 r. zebrał się sejm węgierski w Preszburgu (Bratysławie). Węgrzy uznali na nim prawa Habsburgów do tronu węgierskiego. Korona węgierska miała być odtąd dziedziczona w męskiej linii dynastii. W 1691 r. zwycięstwa w bitwach pod Niszem i Slankamen pozwoliły Świętej Lidze na zajęcie Siedmiogrodu.

W 1697 r. dowództwo wojsk cesarskich objął książę Eugeniusz sabaudzki (1663-1736). Był on wnukiem kardynała Mazarina i okazał się najwybitniejszym strategiem i wodzem swoich czasów. W 1683 r. przeszedł on na służbę austriacką, gdy Ludwik XIV odprawił go ze swego dworu z powodu drobnej postury. W 1697 r. po zwycięstwie w bitwie pod Zenta wojska koalicji zdobyły Sarajewo. Wojnę zakńczył pokój w Karłowicach (1699). Dał on Habsburgom całe Węgry i Siedmiogród (bez Banatu), dzięki czemu Austria stała się mocarstwem. Wenecja otrzymała natomiast Moreę na Półwyspie Peloponeskim.

Turcy próbowali odzyskać utracone prowincje, podejmując kolejną wojnę (tzw. trzecią wojnę turecką). Toczyła się ona w latach 1716-18. Ks. Eugeniusz sabaudzki zwyciężył w jej trakcie armię turecką w kolejnych bitwach (Peterwardein, Timisoara), a w 1717 r. zdobył Belgrad. Pokój w Pożarewacu w 1718 r. potwierdził w zasadzie ustalenia pokoju karłowickiego (jedynie Wenecja straciła Moreę). Tym samym posiadłości Habsburgów osiągnęły największy w dotychczasowej historii rozmiar.


 
 
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach