Historia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Historia > Dzieje państw  
  Jesteś tutaj
Dzieje
państw

© Prószyński i S-ka
Warszawa 2000

  Spis treści
Wirtualny
Atlas
Historyczny
Starożytna
Grecja
Dzieje państw

LXXXVI 205. Austria i Węgry 1700-40

Wodzem i jednym z najwybitniejszych mężów stanu nowego mocarstwa, jakim stała się Austria, był ks. Eugeniusz sabaudzki (jego dewizą było zawołanie Österreich über alles! - "Austria nade wszystko!"). Polityka centralizacyjna tego wieloetnicznego państwa (skupiającego 11 narodów) opierała się na kilku filarach. Były to: dynastia Habsburgów, katolicyzm, podkreślanie potrzeby jedności w obliczu zagrożenia tureckiego oraz dwór cesarski (gdzie swe miejsce znajdowała szlachta z wszystkich krajów dziedzicznych) i absolutystyczne instytucje centralne (z łaciną, a później niemieckim jako językiem urzędowym).

Ścisłemu gabinetowi cesarskiemu (Tajnej Konferencji, 1709) podlegała Kancelaria Dworska (sprawy wewnętrzne), Kancelaria Państwa (polityka zagraniczna), Rada Wojenna (wojsko) i Skarb Dworski (finanse).

Protekcja i źle planowany budżet osłabiały jednak państwo i jego siłę militarną. Rozliczne monopole państwowe (na sól, tytoń, żelazo) oraz manufaktury tekstylne (Śląsk, Linz, Graz), jedwab (St. Plötten) i szkło (Czechy) nie poprawiały stanu finansów zadłużonego państwa. W 1718 r. założono wiedeńską manufakturę porcelanową. Czołowym zwolennikiem merkantylizmu był Filip W. von Hörnigh (1640-1712). Gdy po raz koleiny jego koncepcje nie znalazły posłuchu u decydentów rozczarowany stwierdził - Austria może wszystko, ale niczego nie chce (1684).

Habsburgowie prowadzili aktywną politykę osadniczą. Na wyludnione wojnami obszary na Węgrzech sprowadzali kolonistów niemieckich. Wzdłuż granicy tureckiej rozciągało się wyodrębnione administracyjnie tzw. pogranicze wojskowe, gdzie byli osiedlani serbscy osadnicy zorganizowani w pułki pod austriackim dowództwem.

Wiedeń stał się polityczną, gospodarczą i kulturalną stolicą państwa Habsburgów. Tu działali mistrzowie architektury barokowej: Johann Fischer von Erlach (1656-1723: kościół św. Karola Boromeusza), Lukas von Hildebrand (1668-1745: pałac Belwedere) oraz Jakub Prandtauer (1660-1726: opactwo Melk).

Powstanie węgierskie (kurców) zakończył pokój w Szatmár zawarty w 1711 r. Na jego mocy Węgry rządzić się miały własnym, lecz zatwierdzanym każdorazowo przez sejm Rzeszy, prawem.

W polityce zagranicznej, dzięki udziałowi w wojnie o sukcesję hiszpańską, Austria uzyskała hegemonię we Włoszech. Nie udało się jej jednak trwale utrzymać zdobyczy.

Polityka cesarza Karola VI (1711-40) koncentrowała się wokół sankcji pragmatycznej, która miała zagwarantować następstwo tronu także w linii żeńskiej (Maria Teresa, urodziła się w 1717 r.). Sankcję uznała Hiszpania (1725), Prusy (1728), Wielka Brytania (1731) i Francja (1738).

Próby prowadzenia własnej polityki kolonialnej przez założenie Kompanii Orientalnej (Triest) i w 1722 Kompanii Wschodnioindyjskiej (Ostenda) zakończyły się klęską, spowodowaną sprzeciwem Wielkiej Brytanii. Po kongresie w Cambrai (1724) i Soisson (1728) habsburskie kompanie handlowe zostały rozwiązane. W zamian, na mocy układu w Wiedniu (1731) Anglia uznała sankcję pragmatyczną.

W 1737 r. rozpoczęła się czwarta wojna turecka. Zakończyła się ona klęską Austrii. Znalazło to wyraz w warunkach pokoju belgradzkiego - Habsburgowie utracili północną Serbię z Belgradem (1739). W 1740 r., gdy na tron wstąpiła Maria Teresa, Austria była krajem osłabionym wewnętrznie i tracącym znaczenie na arenie międzynarodowej.


 
 
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach