Historia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Historia > Historia Polski  
  Jesteś tutaj
Historia Polski
Początki panowania Wazów
  Zobacz także
Biogram władcy:
Stefan Batory
Biogram władcy:
Zygmunt III Waza
Biogram władcy:
Władysław IV

Początki panowania Wazów

Po śmierci Stefana Batorego, w 1587 r. ponownie doszło do rozdwojonej elekcji - tym razem księcia szwedzkiego Zygmunta Wazy (syna Katarzyny Jagiellonki) i arcyksięcia Maksymiliana Habsburga. Próba objęcia tronu przez tego ostatniego została udaremniona przez Jana Zamoyskiego, który w 1588 r. rozbił pod Byczyną jego wojska. Zwycięstwo to umożliwiło objęcie rządów Zygmuntowi III Wazie, które trwały do 1632 r. Wybór jego osoby uwikłał Rzeczpospolitą w konflikty ze Szwecją, król zabiegał bowiem także o koronę szwedzką.

Uzyskał ją wprawdzie po śmierci swego ojca Jana III Wazy w 1592 r., lecz wkrótce utracił, ponieważ protestancka Szwecja nie chciała na swym tronie katolickiego władcy. Jego zbrojna wyprawa do Szwecji (1598) zakończyła się klęską i detronizacją (1599). Podjęta przez Zygmunta III w 1600 r. decyzja o inkorporacji Estonii do Rzeczypospolitej dała początek długotrwałym wojnom polsko-szwedzkim.

Ich pierwsza faza przypadła na lata 1600-11. Wojska polsko-litewskie dowodzone przez Jana Karola Chodkiewicza odniosły w niej w 1605 r. świetne zwycięstwo pod Kircholmem, a Rzeczpospolita utrzymała Inflanty. Druga faza wojen (1617-25) miała natomiast przebieg niekorzystny dla Rzeczypospolitej. Utracona została w jej trakcie m.in. Ryga w 1621 r., a Szwedzi opanowali Inflanty aż po Dźwinę. Ten etap zmagań zakończył w 1622 r. rozejm w Mitawie.

W 1626 r. nastąpiła szwedzka inwazja na Prusy Królewskie. Mimo polskich zwycięstw w poszczególnych starciach (Trzciana, 1627) na mocy 6-letniego rozejmu, zawartego w 1629 r. W Starym Targu, Prusy Królewskie pozostały pod okupacją, a Szwedzi pobierali cło od wartości handlu gdańskiego. Kres obecności szwedzkiej w Prusach położył dopiero w 1635 r. rozejm w Sztumskiej Wsi podpisany na 25 lat już przez syna i następcę Zygmunta III Wazy, Władysława IV.


 
 
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach