Historia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Historia > Historia Polski  
  Jesteś tutaj
Historia Polski
Wojny z Turcją 1667-99
  Zobacz także
Biogram władcy:
Jan III Sobieski

Wojny z Turcją 1667-99

Ponad trzydziestoletnie wojny Rzeczpospolitej z Turcją (1667-99) stanowiły rezultat konfliktu o Ukrainę. Wrzenie nad Dnieprem, którego wynikiem było uznanie się przez hetmana kozackiego Doroszenkę za lennika sułtana, dało Turkom pretekst do rozpoczęcia działań zbrojnych.

W 1672 r. liczna armia turecka wkroczyła na południowo-wschodnie rubieże Rzeczpospolitej i po krótkim oblężeniu zdobyła najważniejszą twierdzę polską - Kamieniec Podolski. Niemal bezbronna wówczas Polska zmuszona została przyjąć upokarzające warunki traktatu buczackiego, które przewidywały odstąpienie Turcji województw podolskiego, bracławskiego (dla Doroszenki) i południowej części Ukrainy i zobowiązywały ją do płacenia haraczu.

Szok wywołany klęską spowodował mobilizację sił Rzeczpospolitej, która zaowocowała w 1673 r. zwycięstwem wojsk polskich nad Turkami pod Chocimiem i utorowała drogę do korony hetmanowi Janowi Sobieskiemu, panującemu w latach 1674-96. Wojna z Turcją trwała jednak nadal, a Polskę stać było jedynie na działania obronne. W tej sytuacji, w 1676 r. zawarty został z Turcją rozejm w Żurawnie, który pozostawiał w jej rękach większość zdobyczy.

Niekorzystny dla Polski obrót spraw na Wschodzie przyczynił się do uaktywnienia zachodniej polityki króla. W latach 1677-78 Francja, na mocy traktatu w Jaworowie (1675), pośredniczyła w zawarciu konwencji polsko-szwedzkiej wymierzonej przeciw Brandenburgii. Brak efektywnego współdziałania ze Szwecją, wzrost zagrożenia tureckiego i silna opozycja przeciw polityce królewskiej spowodowały jednak zarzucenie aktywnej polityki bałtyckiej i powrót do polityki antytureckiej, której wyrazem było podpisanie w 1683 r. traktatu z Austrią. Na mocy tego układu jeszcze tego samego roku wojska polskie przyszły na odsiecz oblężonemu przez armię turecką Wiedniowi (12 września) i prowadziły dalsze działania wojenne na Węgrzech (bitwy pod Parkanami).

W 1684 r. Rzeczpospolita przystąpiła do antytureckiej Ligi Świętej, którą tworzyły Austria, Wenecja, papiestwo i od 1686 r. Moskwa. Wojska polskie podejmowały wyprawy na posiadłości tureckie w Mołdawii (1686 i 1691), które nie przyniosły jednak sukcesów. Wojnę zakończył w 1699 r. pokój w Karłowicach, mocą którego Polska odzyskała Podole z twierdzą w Kamieńcu.


 
 
[góra strony]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach