W 1697 r., po śmierci Jana III Sobieskiego, elekcja miała charakter podwójny. Wybrani zostali jednocześnie dwaj kandydaci: elektor saski August Wettyn i popierany przez Francję książę Ludwik de Conti. Ten ostatni przybył nawet do Gdańska, ale nie dysponując szerszym poparciem, musiał wkrótce opuścić Rzeczpospolitą. W ten sposób na placu boju pozostał Wettyn, który objął tron i jako August II Mocny panował do 1733 r.

Władca ten dążył do zamiany Inflant i Estonii w dziedziczną posiadłość swej dynastii. Porozumiał się w tym celu z Rosją i Danią przeciw Szwecji, co wciągnęło Polskę w długotrwałą i wyniszczającą wojnę północną (1700-21). Słaba militarnie Rzeczpospolita odgrywała w niej drugorzędną rolę, lecz jej ziemie stały się teatrem działań zbrojnych armii szwedzkich i rosyjskich, co przyczyniło się do ich dewastacji. W 1702 r., po pokonaniu wojsk polskich pod Kliszowem, Szwedzi opanowali terytorium Rzeczpospolitej. W 1704 r. nastąpił rozłam wewnętrzny w państwie. Konfederacja sandomierska, którą zawiązano w obronie Augusta II, zawarła w Narwie sojusz z Rosją. Proszwedzka konfederacja warszawska zdetronizowała natomiast Wettyna i koronę polską powierzyła Stanisławowi Leszczyńskiemu. W 1705 r. Leszczyński podpisał w Warszawie traktat ze Szwecją, który de facto podporządkowywał jej Polskę. W 1706 r. siły wierne Augustowi II poniosły pod Wschową klęskę, co zmusiło go do abdykacji. Tron objął Leszczyński, lecz już w 1709 r. W wyniku zwycięstwa Rosji nad Szwedami pod Połtawą, nastąpił powrót Augusta II, zaś on zmuszony został do ucieczki na Pomorze Zachodnie, a potem przez Szwecję do Francji.

W 1715 r. zawiązała się konfederacja tarnogrodzka, występując przeciw obecności wojsk saskich w Polsce. Zwróciła się ona z prośbą o mediację do Piotra I. W ten sposób Rosja stała się faktyczną protektorką Rzeczypospolitej, zyskując możliwość ingerowania w jej wewnętrzne sprawy. Sejm niemy (1717), który zażegnać miał konflikt pomiędzy królem a szlachtą odbywał się pod rosyjskie dyktando i nie tolerowano na nim głosów sprzeciwu (stąd jego nazwa). Jednym z jego postanowień było zmniejszenie i tak nielicznej już armii Rzeczpospolitej. Wojska rosyjskie opuściły polskie terytorium dopiero w 1719 r.