Historia
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Historia > Poczet władców Polski > Spis władców  
Henryk Probus   (1257 - 1290)

Urodził się w 1257 lub 1258 r., jedyny znany syn księcia wrocławskiego Henryka III, syna Henryka Pobożnego i Judyty, córki Konrada I Mazowieckiego, poprzednio żony Mieszka Otyłego opolsko-raciborskiego (zmarła tuż po urodzeniu Henryka). W 1266 r., po śmierci ojca, stał się dziedzicem jego księstwa, nad którymi rządy przejął, wobec małoletniości następcy, stryj jego Władysław, arcybiskup salzburski. Stryj powierzył Henryka królowi czeskiemu na dwór w Pradze. Tam zetknął się on z wykwintnym życiem dworskim, w którym się rozsmakował. Później rozwinął on u siebie życie dworskie z  występami poetów i turniejami, a także sam komponował pieśni miłosne na wzór minnesaengerów. W 1273 r. zostaje uznany za pełnoletniego, ale nadal utrzymuje się jego zależność od króla czeskiego Przemysła Ottokara II. 18 lutego 1277 r. z jego dworu w Jelczu pod Wrocławiem porwali go ludzie Bolesława Rogatki i uwięzili we Wleniu. 22 lipca za cenę uwolnienia odstąpił Rogatce szóstą część swego terytorium, ze Strzegomiem i Środą. Na wieść o śmierci króla czeskiego w  bitwie pod Suchymi Krutami (25 VIII 1278 r.) ruszył zbrojnie na Pragę, aby zażądać regencji w Czechach i opieki nad małoletnim Wacławem II. Ubiegł go jednak w tym Otton brandenburski i Henryk musiał się zadowolić, otrzymaną od Rudolfa Habsburga jako dożywotnie odszkodowanie, ziemią kłodzką. W lutym 1281 r. wezwał on na zjazd w Baryczy swych sąsiadów: Przemysła II wielkopolskiego, Henryka legnickiego (syna Rogatki) i Henryka głogowskiego, po czym uwięziwszy ich, zmusił do ustępstw. Przemysł odstąpił mu ziemię wieluńską, a obaj Henrykowie zajęli wobec niego pozycję lenną. W następnych latach narastał spór Henryka IV z biskupem Tomaszem II o wsie założone przez biskupów w puszczy granicznej. Książę został wyklęty, ale poparli go miejscowi franciszkanie, premonstratensi i cystersi, a także Piastowie śląscy (poza górnośląskimi), większość rycerstwa i miasta. Skonfiskował on dobra biskupie w Nysie i Otmuchowie, wygnał ze swego księstwa zwolenników biskupa i zabronił stosować się do zarządzeń biskupich. W styczniu ogólnopolski synod w Łęczycy, któremu przewodził arcybiskup Jakub Świnka, potępił jednak Henryka, a ten zwolnił skonfiskowane dobra biskupie i dokonał dalszych ustępstw na rzecz Kościoła. W 1288 r., po śmierci Leszka Czarnego Henryk wystąpił jako następca na tronie krakowskim; Wawel wydał mu kasztelan krakowski, Sułko z Niedźwiedzia, a miejscowi rzeźnicy otworzyli bramy miasta. Napotkał wszakże na opór biskupa krakowskiego Pawła z Przemankowa, sporej części rycerstwa, Władysława Łokietka i księcia halickiego Lwa. Poparli go natomiast książęta śląscy oraz miasta, zwłaszcza Kraków i Wrocław. Do papieża wysłał Henryk poselstwo z prośbą o przywrócenie królestwa w Krakowie, zmarł jednak 24 czerwca 1290 r. we Wrocławiu, prawdopodobnie otruty. Miejsce pochówku to kolegiata św. Krzyża na Ostrowiu Tumskim we Wrocławiu. Księstwo wrocławskie zapisał Henrykowi Głogowskiemu, Kraków Przemysłowi II (jako przyszłemu królowi), ziemię kłodzką zwrócił Wacławowi II, a biskupowi wrocławskiemu pełnię praw książęcych w ziemi nysko-otmuchowskiej. Nie szczędził przywilejów miastom (siedemnaście dla samego Wrocławia, w tym pierwsze w Europie Środkowej prawo składu, poza tym np. przywilej lokacyjny dla Wieliczki), organizował ruch osadniczy.
  Jesteś tutaj
Poczet władców Polski
46 biogramów królów i książąt Polski - od Mieszka I do Stanisława Augusta Poniatowskiego - opracowanych przez historyków warszawskich. Teksty te po raz pierwszy zostały opublikowane w multimedialnym programie "Poczet władców Polski" w 2000 r.

Henryk Probus (1257 - 1290)
  Spis
Spis władców
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach