Władysław Łokietek (1260 - 1333)
Urodzony w 1260 lub 1261 r., zmarł 2 III 1333 r.
w Krakowie, gdzie został pochowany; syn
księcia Kazimierza kujawskiego i jego trzeciej
żony Eufrozyny, córki księcia
opolsko-raciborskiego Kazimierza I; ożeniony
z Jadwigą, córką Bolesława Pobożnego, z którą
miał sześcioro dzieci; od 1267 r. książę łęczycki
i kujawski, od 1288 r. - sieradzki, w okresie
1296-1300 książę wielkopolsko-pomorski,
1288-1292 i od 1305 r. - sandomierski, od 1306 r.
książę krakowski, pomorski i kujawski, od 1314 r.
- wielkopolski, od 1320 r. król polski. Po śmierci
Leszka Czarnego w 1288 r. toczył walki z
książętami śląskimi, Henrykiem IV Probusem
i Wacławem II czeskim. Pokonany przez tego
ostatniego w 1292 r. musiał opuścić
Sandomierz, zrzec się wszelkich praw do
Małopolski i uznać jego zwierzchnictwo,
otrzymując w lenno ziemię sieradzką i dzielnicę
kujawską. Wybrany w 1296 r. wbrew
testamentowi Przemysła II na tron wielkopolski,
przybrał tytuł księcia Królestwa Polskiego
i Pomorza, co doprowadziło do walk z Henrykiem
III Głogowskim. Ponieważ nie mógł sprostać
Wacławowi II i tracił poparcie w kraju, Łokietek został złożony z
tronu na zjeździe w Poznaniu w 1300 r., po czym schronił się na Węgry.
W 1304-5 r. przy pomocy oddziałów węgierskich
opanował ziemię sandomierską, a po śmierci
Wacława II (1305 r.) i Wacława III (1306 r.),
odzyskując poparcie społeczne, zajął Kraków
i Pomorze Gdańskie. Popierany przez
arcybiskupa Jakuba Świnkę, musiał stawić czoło
opozycji krakowskiej pod przewodnictwem
biskupa Jana Muskaty, co przeszkodziło mu
w udzieleniu pomocy Pomorzu Gdańskiemu
opanowanemu w 1308-09 r. przez Krzyżaków.
W Krakowie jeszcze raz wybuchł bunt w 1311 r.,
tym razem pod wodzą wójta Alberta. W 1314 r.
Łokietek opanował Wielkopolskę, korzystając
z wybuchu powstania przeciw synom Henryka III
głogowskiego. Starania o koronę królewską
zostały uwieńczone sukcesem w 1320 r.
Ostatnie lata jego panowania upłynęły pod
znakiem eskalacji konfliktu polsko-krzyżackiego,
co zakończyło się, mimo zwycięstwa pod
Płowcami w 1331 r., utratą Kujaw rok później.
Pochowany w katedrze wawelskiej.
Portret Władysława Łokietka
|
|
|
|
|
|
|
