| |
Wieki Ciemne
Okres przejściowy
Lokalne konflikty, zniszczenia i migracje ludów w okresie między rokiem mniej więcej 1200 a 1000 p.n.e. położyły kres istnieniu cywilizacji mykeńskiej w Grecji, a na Bliskim Wschodzie osłabiły bądź obróciły w ruinę miasta, królestwa i całe kultury. Ludność tych ziem, usiłująca jakoś przetrwać w świecie szerzącej się przemocy i rozboju, popadła w ubóstwo. Historyk badający ten okres oraz starający się zrozumieć następujące po nim odrodzenie staje przed wyjątkowo trudnym zadaniem z powodu minimalnej ilości źródeł pisanych, tak literackich jak i dokumentarnych, oraz dalekiego od doskonałości materiału archeologicznego. Warunki, w jakich wówczas przyszło żyć ludziom, a także - co może nawet ważniejsze - brak greckich źródeł pisanych ograniczający nasze możliwości poznania i zrozumienia tego, co wówczas się działo, powodują, że okres rozpoczynający się pod koniec XI wieku p.n.e. nazywamy często Wiekami Ciemnymi: ciemny, by nie rzec ponury, wydaje nam się los ludzi podówczas żyjących, tak jak zaciemniony pozostaje dla nas obraz tej epoki.
Bliski Wschód odzyskał siły znacznie wcześniej niż Grecja; Epoka Ciemna tamtejszych dziejów dobiega końca już około 900 roku p.n.e. W Grecji koniec Wieków Ciemnych nastąpił, zdaniem większości uczonych, około 150 lat później, czyli w połowie VIII wieku p.n.e. Nie powinniśmy jednak wyobrażać sobie, że kulturę Grecji epoki brązu dzieli od kultury Wieków Ciemnych jakaś wielka przepaść. W Wiekach Ciemnych Grecja nadal utrzymywała kontakty z Bliskim Wschodem, co oznacza, że ludzie, którzy przeżyli upadek cywilizacji mykeńskiej, nigdy nie stracili łączności z technologią i ideami, szczególnie zaś religijnymi innowacjami, ludów tam żyjących, niezwykle w tych dziedzinach twórczych. Wprawdzie szczegóły dziejów greckich w Wiekach Ciemnych nie są nam dokładnie znane, nie mamy jednak wątpliwości, że właśnie w tych stuleciach Grecy stworzyli podwaliny tego wszystkiego, co w czasach późniejszych będzie charakteryzować ich kulturę - podstawy systemu wartości, tradycji, nowych form organizacji społecznej i politycznej.
|
