| |
Wojna peloponeska i jej następstwa
Pokolenie konfliktu
Ateny i Sparta zgodnie współpracowały ze sobą, przeciwstawiając się wielkiemu najazdowi Persów pod wodzą Kserksesa. W połowie V wieku p.n.e. stosunki pomiędzy tymi dwoma najpotężniejszymi greckimi państwami zdecydowanie się popsuły, nabierając cech otwartej wrogości. Układ zawarty w roku 446/445 miał zapewnić pokój na okres trzydziestu lat, lecz wydarzenia, do jakich doszło w latach trzydziestych, ponownie doprowadziły do stanu najwyższego napięcia i do wybuchu wojny peloponeskiej - trwającego dwadzieścia siedem lat (od 431 do 404 roku p.n.e.) konfliktu, w którym uczestniczyła większa część greckiego świata. Ta długoletnia wojna położyła kres społecznej i politycznej harmonii Aten, złamała ich gospodarczą potęgę, zdziesiątkowała ludność i całkowicie odmieniła codzienne życie większości obywateli. Wewnątrz ateńskiej społeczności zarysowały się ostre podziały, które najlepiej i najwyraźniej przedstawił komediopisarz Arystofanes w swoich sztukach, pisanych i wystawianych w latach wojny. Proces i skazanie ateńskiego filozofa Sokratesa w 399 roku p.n.e. pokazały z całą mocą, że owe ostre podziały nie zanikły po zakończeniu zbrojnego konfliktu.
Wojna peloponeska ujawniła niezdolność do kompromisu ateńskiego zgromadzenia, które, przyzwyczajone do narzucania nieprzyjaciołom swoich warunków, niechętnie przystępowało do prowadzenia pokojowych negocjacji. Z drugiej strony Ateny wykazały godną podziwu odporność i udowodniły, że potrafią się szybko podźwignąć po doznaniu kolejnych klęsk. Rozmiary i zasięg konfliktu - opisanego w niezwykłym, nawet jeśli niekiedy kontrowersyjnym dziele Tukidydesa - uzasadniają zainteresowanie, jakie budzi on wśród badaczy.
|
