Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > z dnia 08-01-2003  
 Jesteś tutaj
informacja:
Dziura na diecie
kategoria:
astronomia
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
08-01-2003


Dziura na diecie

Rentgenowskie obserwacje centrum Drogi Mlecznej ujawniają, że choć znajdująca się tam czarna dziura regularnie rozbłyska, otacza ją niezbyt wiele materii, którą mogłaby połykać.

Obraz centrum Drogi Mlecznej uzyskany w promieniach X przez satelitę Chandra w ciągu dwutygodniowych obserwacji. Oprócz niezbyt silnych rozbłysków rentgenowskich, związanych z centralną czarną dziurą, zarejestrowano ponad 2 tysiące innych źródeł rentgenowskich. Rozległe (o rozmiarach kilkunastu lat świetlnych) obłoki gazu - widoczne na tym zdjęciu jako czerwonawe łuki w lewej dolnej i prawej górnej jego części - świadczą o tym, że w ciągu ostatnich 10 tysięcy lat doszło do kilku potężniejszych eksplozji w bezpośrednim sąsiedztwie czarnej dziury.

Wspomniane badania centrum Drogi Mlecznej są najdłuższymi obserwacjami tego obszaru w rentgenowskiej części widma, jakie dotąd wykonano. Łącznie promienie X docierające ze środka naszej Galaktyki rejestrowano przez 164 godziny. Dzięki temu udało się stwierdzić, że centralna czarna dziura, której masę ocenia się na około 3 milionów mas Słońca, rozbłyska mniej więcej raz na dzień. Tempo, w jakim, dochodzi do takiego pojaśnienia, a następnie do jego zaniku, świadczy o tym, że za te zjawiska są odpowiedzialne procesy z pobliża horyzontu zdarzeń - granicy między światem zewnętrznym a wnętrzem czarnej dziury. Innymi słowy, z rozbłyskami mogą być związane procesy połykania przez czarną dziurę materii z jej bezpośredniego otoczenia. Z kolei natężenie owych rozbłysków wskazuje, że materii, która spływa na czarną dziurę nie jest zbyt wiele. Niewykluczone, że otoczenie centralnej czarnej dziury zostało "wyczyszczone" przez kilka dużo potężniejszych eksplozji - ich świadectwem mogą być chmury gorącego gazu (jego temperaturę ocenia się na 20 milionów stopni), otaczające miejsce pobytu czarnej dziury.

O ostatnich badaniach galaktycznej czarnej dziury pisaliśmy w Czarna w Mlecznej.
Satelita Chandra zawdzięcza swe imię słynnemu astrofizykowi Subrahmanyanowi Chandrasekharowi
Jarosław Włodarczyk
[  góra strony  ]
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach