Kultura Antyczna
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Kultura antyczna > Eseje > A gdyby tak to zapisać?  



[1]  [2]  [3] 
Sylabariusz, jak sama nazwa wskazuje składa się z sylabogramów. Jednym z sylabariuszy jest PISMO KLINOWE. Najstarsze zabytki pisma klinowego (nazwanego tak od formy pozostawianych na miękkiej glinie odcisków trzcinowego rylca) datowane na koniec czwartego tysiąclecia p.n.e. odnajdujemy w dolinie Tygrysu i Eufratu oraz na Płaskowyżu Irańskim. W początkowej fazie rozwoju mamy do czynienia z ideogramami, które od formy rysowanej przeszły do "odciskanej", uproszczonej i zestandardyzowanej. Przedstawiały one konkretne zjawiska i pojęcia, czyli odnosiły się do rzeczywistości pozajęzykowej. Dlatego też najstarsze tabliczki nie pozwalają nam ustalić, jakim językiem mówili ludzie, którzy je napisali. Mógł to być zarówno sumeryjski, jak elamicki.

Pierwsze elementy pisma odwołujące się do języka (fonetyczne i gramatyczne) pojawiają się dopiero na tabliczkach datowanych na około 2800 r. p.n.e. Dzięki tym elementom możemy zidentyfikować język, który tabliczki owe notują. Z chwilą, gdy pismo klinowe zaczyna "mówić", stwierdzamy, że mówi ono po sumeryjsku. Nie dowodzi to jednak, że właśnie Sumerowie wynaleźli kliny. Okazuje się bowiem, że jest to system, który nie oddaje dokładnie wszystkich cech fonetycznych sumeryjskiego. Możemy zatem przypuszczać, iż został on zapożyczony.

Przejście od ideogramów do sylabogramów opiera się przede wszystkim na słowach jednosylabowych. I tak, sylaba [sze] oznaczająca w sumeryjskim "jęczmień" jest zapisywana znakiem, który dotychczas notował pojęcie "jęczmienia". Pismo klinowe odniosło ogromny sukces. Zostało bowiem zapożyczone również przez ludy mówiące innymi, niż sumeryjski, językami. Posługiwali się nim Akadyjczycy, Elabici, Elamici, Hetyci, ludy huryckie, Urartejczycy, Ugaryci, Persowie i inni. Rozmaite języki, które zapisywano przy pomocy pisma klinowego należały do zupełnie odmiennych, niespokrewnionych ze sobą grup językowych. Dowodzi to dużej elastyczności systemu.

Innym sylabariuszem jest DEVANAGARI, pismo, przy pomocy którego starożytni mieszkańcy Indii zapisywali teksty w języku sanskryckim. Devanagari jest sylabariuszem utworzonym specjalnie dla sanskrytu, a zatem optymalnie przystosowanym do potrzeb tego języka. Podstawowym schematem sylaby w devanagari jest

SPÓŁGŁOSKA+SAMOGŁOSKA.

To już pozwala nam przypuszczać, że sanskryt jest językiem, w którym często występują sylaby otwarte (zakończone na samogłoskę). Przypuszczenie to jest słuszne. Niewątpliwie w sanskrycie sylaby otwarte spotyka się znacznie częściej niż na przykład w polskim. Znaki podstawowe notują sylaby zakończone samogłoską [a]. Aby uzyskać inny tembr samogłoski musimy uciec się do dodatkowych elementów graficznych.

Dla notowania sylab zamkniętych, które jednak występują, używa się tak zwanych LIGATUR, czyli, aby otrzymać znak oznaczający sylabę [ksa], piszemy ligaturę składającą się ze znaków notujących [ka] i [sa]. W sumie, system ów, choć notuje bardzo dokładnie zjawiska fonetyczne języka, ma ten minus, że znaków jest w nim wciąż dużo. Oczywiście, znacznie mniej niż w piśmie obrazkowym, ale jednak około setki.

Jeszcze gorzej mają się rzeczy z innym sylabariuszem, mianowicie z tak zwanym pismem LINEARNYM B. Zostało ono odczytane w roku 1952 przez Michaela Ventrisa. Jak się okazało, pismo to notuje język grecki. Nie było ono jednak dla niego stworzone. Grecy zapożyczyli ten system z innego języka i jest on do greckiego wyjątkowo źle dopasowany. Nie dość, że notuje, tak, jak devanagari, tylko sylaby otwarte (które w grece zdażają się rzadziej, niż w sanskrycie), to jeszcze nie rozróżnia [r] od [l], [p] od [f], [t] od [th] i [k] od [g] i [kh], oraz nie notuje iloczasu. W efekcie Grecy epoki minojskiej dysponowali tak skomplikowanym systemem pisma, iż tylko specjalnie wykształceni skrybowie byli w stanie go używać.

[1]  [2]  [3] 
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach