Kultura Antyczna
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Kultura antyczna > Eseje > Rzecz o Apulejuszu  




Rzecz o Apulejuszu
Jan PARANDOWSKI

[1]  [2]  [3]  [4]  [5]  [6]  [7]  [8] 
Apulejusz pochodził z prowincji rzymskiej Africa, obejmującej terytoria dzisiejszej Algierii i Tunezji. Miastfia i historia wcześnie zarzuciły formę poetycką, lecz nie mogły się rozstać ze światem bajki. Proza nie tylko go nie uszczupliła, ale poniekąd rozszerzyła jeszcze bardziej: w przeszłość, gdzie szukano początków miast, rodów, urządzeń społecznych i państwowych, w teraźniejszość niezbadanych krajówego pismach możemy się domyślać, że urodził się około roku 125 naszej ery, za panowania cesarza Hadriana. Był małym chłopcem, gdy piękny Antinous poświęcił swe młode życie bóstwom zielonego Nilu. Cudzoziemcem nie był. Pochodził niewątpliwie z rodziny łacińskiej, albowiem nazwisko Apulejuszów spotyka się w Italii.

Żył w czasach, które zwykliśmy nazywać szczęśliwymi. Drugi wiek po Chrystusie. Wiek Antoninów. Granice imperium rzymskiego obejmowały cały świat cywilizowany od Brytanii po Morze Kaspijskie i od piasków Sahary w głąb nieprzebytych lasów teutońskich. Trzydzieści pięć legii czuwało nad spokojem tego olbrzymiego państwa. Nie posuwano się dalej. Kolumna Trajana stanęła u kresu zaborczości rzymskiej. Spełniając ostatnią wolę Augusta, cesarze nie rozszerzali granic, lecz strzegli ich nietykalności.

Antoninus Pius (138-161) lubił powtarzać słowa Scypiona, że "lepiej zachować życie jednego obywatela niż zabić tysiąc nieprzyjaciół". Około stu pięćdziesięciu milionów ludzi, pod jego rządami, zażywało spokoju i dobrobytu, jakiego dotychczas starożytność nie znała. Wszyscy czuli się bezpieczni za twardo ubitymi okopami limes, osiemdziesięciomilowego pasa obronnego, który swymi wieżycami i palisadami odgradzał cesarstwo od groźnej północy. Nikt nie widział niebiesko i czerwono malowanych twarzy barbarzyńców, zaglądających z tamtej strony wału.

Wojen nie było. Stary Apulejusz, burmistrz miasta Madaury, mógł umierać spokojnie, nie zaprawiwszy syna do broni, którą sam z pewnością władać nie umiał. Był to człowiek zamożny. Zostawił dwa miliony sestercyj. Zdaje się, że rodziców stracił Apulejusz wcześnie, bo jako chłopiec mieszka i uczy się w Kartaginie, białokamiennej stolicy prowincji rzymskiej Afryki. Nazwie ją później Camoena togatorum - Muzą tych, co noszą togę - miasto powstałe na gruzach fenickiej kolonii, gdzie język punicki trzymał się uparcie niemal do końca starożytności. Kartagina przechodziła wówczas swój renesans. Było to miasto ludne i bogate. Stały tam domy na pięć pięter wysokie i świątynie jaskrawo malowane. Kobiety nosiły przy sobie śliczne czareczki z różanym olejkiem, a włosy ich, barwione henną, miały blask płomieni. Dziesięcioletni Apulejusz, biegnąc do szkoły, roztrącał po ulicach małe dzieci, ciągnące wózeczki zaprzężone w gliniane słonie i wielbłądy. Tu skończył swoją "szkołę średnią" i stąd, zapewne po włożeniu togi męskiej, w szesnastym roku życia, wyjechał na dalsze studia do Grecji. Do Aten przede wszystkim, które były jakby uniwersytetem starożytnego świata. Czytał, słuchał wykładów, oklaskiwał sławnych retorów, włóczył się z obdartymi filozofami. Miał umysł ciekawy a pamięć wierną. Stał się jednym z najbardziej olśniewających erudytów.

[1]  [2]  [3]  [4]  [5]  [6]  [7]  [8] 
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach