Kultura Antyczna
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Kultura antyczna > Eseje > Prokopiusz z Cezarei i jego Historia sekretna  



[1]  [2]  [3]  [4] 
"Pokój wieczysty" trwał aż osiem lat, do chwili, kiedy Chosroes, zaniepokojony sukcesami Bizancjum w Afryce i Italii, postanowił wznowić kroki wojenne. Opis jego czterech najazdów na ziemie Cesarstwa i walk prowadzonych ze zmiennym szczęściem przez wiele lat, a przerwanych jedynie potężną epidemią dżumy w 541/542 roku, wypełnia II księgę. Belizariusz i tu jest jedną z pierwszoplanowych postaci, i tym razem zostaje wezwany, aby ratować sytuację, ale pojawia się na krótko, bo jedynie w przerwie między działaniami przeciwko Gotom w Italii. Opowieść o wojnach z Persami zamyka się rokiem 549.

Dalsze dwie księgi swego wielkiego dzieła poświęcił Prokopiusz "czynom Justyniana przeciwko Wandalom i Maurom" w Afryce. I w tej części, podobnie jak w Wojnie z Persami, cofa się do początków V stulecia, aby rzucić garść informacji o pochodzeniu i dziejach kilku plemion gockich - "Gotów, Wandalów, Wizygotów i Gepidów" - o wędrówce Wandalów do Hiszpanii, a stamtąd do Afryki, o powstaniu groźnego, samodzielnego państwa za rządów Gejzeryka, jego starciach z Bizancjum, prześladowaniu prawowiernych chrześcijan przez ariańskich władców, wreszcie o obaleniu słabego, probizantyńskiego króla Hilderyka przez ambitnego Gelimera, które stało się dla Justyniana pretekstem do interwencji i wojny. Belizariusz przeprawia się do Afryki w roku 533, bez trudu zajmuje Kartaginę, w decydującej bitwie pod Trikameron bije na głowę Gelimera i odbywa wspaniały triumf w Konstantynopolu. Prokopiusz zostaje w Afryce z jego następcą Salomonem, którego walki z Maurami stanowią przedmiot dalszych rozdziałów. Na krótko pojawia się raz jeszcze Belizariusz, wezwany z Sycylii, aby stłumić rebelię Wandalów; dalsze wypadki, których opis doprowadzony jest do roku 548, są referowane z perspektywy Italii i Konstantynopola. Występują różne osobistości - Germanus, Sergiusz, Areobindos - o których dowiadujemy się jeszcze sporo ciekawych szczegółów z Historii sekretnej.

Druga połowa dzieła - księgi V-VIII - to słynna Wojna z Gotami, najobszerniejsza i najbardziej pasjonująca kronika wieloletnich bojów Cesarstwa o prastarą ojczyznę Rzymian, Italię. Wbrew tytułowi jest to (zwłaszcza w VIII księdze, wydanej trzy lata po pierwszych siedmiu) historia wydarzeń na całym terytorium państwa, a ponadto najwięcej w niej wszelkiego rodzaju dygresji, ekskursów geograficznych i etnograficznych, anegdot i refleksji autora na najróżniejsze tematy, nie wyłączając mitu o Amazonkach. Opisując wędrówki plemienia Herulów, Prokopiusz zapędza się aż na Ultima Thule, ową legendarną wyspę na krańcach świata, którą można zapewne w tym wypadku identyfikować ze Skandynawią, podaje także wiele ciekawych informacji o ówczesnych szczepach słowiańskich. Wojna z Gotami jest wreszcie niezwykle osobistym dokumentem jego "zaangażowania" po stronie Belizariusza - księgę V i VI można by nazwać swoistą "Belizariadą".

Barwną, chronologicznie niezbyt zwartą opowieść rozpoczyna krótki zarys dziejów dynastii gockiej Teodoryka; śmierć jego córki, probizantyńskiej księżniczki Amalasunty, z ręki Teodahada daje Justynianowi pretekst do wypowiedzenia wojny. Belizariusz ląduje na Sycylii 31 grudnia 535 roku - w ostatnim dniu swego konsulatu - wkracza do Syrakuz, potem przeprawia się do Italii, zdobywa Neapol i powoli posuwa się na północ. Nowy król Gotów, Witigis, oddaje Rzym bez walki i wycofuje się do Rawenny, potem jednak oblega Belizariusza w Rzymie przez ponad rok; opis tego oblężenia to jeden z najciekawszych epizodów całego dzieła. Pościg za uchodzącym Witigisem, zdobycie Rawenny i wzięcie do niewoli króla Gotów stanowią zakończenie VI księgi. Belizariusz wraca do Bizancjum, oficjalnie po to, aby ponownie objąć dowództwo w wojnie z Chosroesem, jednak Justynian odmawia mu triumfu. Na początku VII księgi umieszcza Prokopiusz swój długi, wprost bałwochwalczy pean na cześć skrzywdzonego wodza. Dalsze rozdziały tej księgi informują o drugiej części wojny, tym razem prowadzonej już z mniejszym szczęściem przez Belizariusza - uszczypliwą ocenę tej drugiej wyprawy znajdujemy w piątym rozdziale Historii sekretnej - i dopiero przy końcu VIII księgi dowiadujemy się o ostatecznym zwycięstwie nad Totilą i jego Gotami odniesionym przez eunucha Narsesa na czele olbrzymiej armii. Jak wspominaliśmy, ta ostatnia księga Wojen ma już całkowicie odmienny charakter: należy do gatunku tzw. historia poikile - historii "pstrej" czy "barwnej" - która, nie krępując się ścisłymi ramami geografii czy chronologii, przedstawia wypadki z różnych części kraju i stanowi jakby suplement do kroniki trzech wojen, doprowadzając opis wydarzeń do roku 553.

[1]  [2]  [3]  [4] 
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach