Kultura Antyczna
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Kultura antyczna > Eseje > Dźwięk harfy, czyli Orfeusz i Eurydyka  



[1]  [2]  [3]  [4] 
Orfeo jest jednak - zgodnie z tradycją antyczną - mistrzem muzyki, grającym na harfie (warto zwrócić uwagę, że samo słowo "harfa" jest germańskiego pochodzenia i nie ma nic wspólnego z językami klasycznymi). Ale Herodis nie ginie od ukąszenia węża; zostaje porwana do Innego Świata (obecnie modniej byłoby powiedzieć: do Innego Wymiaru), gdyż spodobała się jego władcy, nota bene żonatemu. Nie jest nim żaden ponury bóg Podziemia, lecz król elfów - tzn. prawdziwych elfów, takich, jakie np. się pojawiają w książkach prof. Tolkiena, a nie XIX-wiecznych bzdurnych duszków o motylich skrzydłach. Wprawdzie dzielna i wierna mężowi dama się opiera, ale jest bezsilna wobec magii i gróźb króla elfów.

Zrozpaczony Orfeo porzuca swe królestwo i z harfą błąka się po lasach. Wreszcie dociera do Innego Świata, który właściwie w niczym nie przypomina mitologicznego Hadesu: jest to piękny kraj, a właściwie trawiasta równina, na której wznosi się zamek ozdobiony złotem i drogimi kamieniami. Jedyne podobieństwo do krainy zmarłych wynika z obecności ludzi porwanych z tego świata przez elfy i uwięzionych w zamku dzięki ich magii. Niektórzy z nich są pogrążeni w dziwnym śnie, inni nie mają głów, jeszcze inni krwawią lub znieruchomieli w dziwnych gestach. Niektórzy są martwi, inni szaleni.

Orfeo widzi tam swoją żonę i dzielnie idzie do króla, oferując mu swe usługi jako minstrel. Król najpierw wpada w gniew, że ktoś samowolnie ośmielił się wedrzeć do jego zamku, ale w końcu pozwala Orfeo zagrać. Muzyka jest tak cudowna, że król obiecuje minstrelowi cokolwiek sobie ten zażyczy. Orfeo, oczywiście, odpowiada na to prośbą o zwrot "tej pięknej pani, we śnie pogrążonej tam pod drzewem" - a jest nią Herodis. Król elfów najpierw nie chce nawet słyszeć o takiej zapłacie, lecz ostatecznie się zgadza. I tutaj następuje najpoważniejsza zmiana w stosunku do mitycznego oryginału. Orfeo bezpiecznie wraca z żoną do Winchester, odzyskuje tron. Jednym słowem, wszystko się dobrze kończy. Nawet poeta na końcu utworu pisze, że żyli długo i szczęśliwie - aż w końcu umarli. Muszę przyznać, że z kilku względów ta XIV-wieczna wersja dziejów Orfeusza i Eurydyki podoba mi się o wiele bardziej niż grecko-łaciński oryginał. I, jak wiele osób sądzi, tak właśnie było naprawdę. To Wergiliusz się pomylił...

Zwróciłem uwagę na jeden element mitów związanych z Orfeuszem: na jego zstąpienie do Podziemia. Być może właśnie dzięki tej wędrówce Orfeusz zyskał sobie szczególne miejsce w greckiej mitologii, religii i filozofii - w końcu jest jedynym poetą, który był w Hadesie i wrócił żywy. (Herakles, Tezeusz to przecież herosi, na dodatek boskiego pochodzenia, gdyż pierwszy był synem Dzeusa, a drugi Posejdona). Niewątpliwie wpływ mitów orfickich na religię grecką (i nie tylko) jest bardzo interesujący, ale to już sprawa dla specjalistów. Ja wolę zostać przy opowiadaniu...

Bibliografia

  • Boecjusz: O pocieszeniu, jakie daje filozofia. Przeł. M. Olszewski. PWN, Warszawa 1962.
  • Niemirska-Pilszczyńska i H. Podbielski. Ossolineum, Wrocław 1989.
  • Pauzaniasz: Wędrówka po Helladzie. U stóp boga Apollona (księgi VIII, IX, X). Przeł. J. Platon: Państwo. Przeł. W. Witwicki. PWN, Warszawa 1991.
  • Wergiliusz: Georgiki. Przeł. A. L. Czerny. PIW, Warszawa 1956.
  • Fourteenth Century Verse and Prose (red. K. Sisam). Oxford University Press, Oksford 1992.
  • Mały słownik kultury antycznej (red. L. Winniczuk). Wiedza Powszechna, Warszawa 1976.
  • Pan Gawen i Zielony Rycerz; Perła; Król Orfeo. Amber, Warszawa 1997.
  • Słownik pisarzy antycznych (red. A. Świderkówna). Wiedza Powszechna, Warszawa 1982.

  • [1]  [2]  [3]  [4] 
    [  góra strony  ]

    Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach