Kultura Antyczna
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Kultura antyczna > Eseje > Witruwiusz i jego dzieło  



[1]  [2]  [3]  [4]  [5]  [6]  [7]  [8] 
Nowy typ dekoracji ściennej utrzymał się do około połowy I wieku naszej ery. W nauce nosi on kilka nazw: III styl pompejański, styl ornamentalny lub egiptyzujący. Otóż ta właśnie dekoracja, dopiero wchodząca w użycie w okresie starości Witruwiusza, obudziła jego najgorętszy sprzeciw. Jakże bowiem może być piękne to, co nie naśladuje rzeczywistości! A przecież ani łodyga kwiatu, ani ozdobny lichtarz nie mogą zastąpić kolumny, bo nie udźwigną belkowania. "Nie powinno się uznawać za dobre obrazów niepodobnych do rzeczywistości" - konkluduje starszy pan i swoim zwyczajem sięga do anegdoty. Jest to historia fantastycznej (to znaczy nieprawdziwej) dekoracji małego teatru w Tralles, surowo potępionej przez... matematyka Licymniusza. Pod naporem tej krytyki nieszczęsny artysta (Apaturiusz z Alabandy w Azji Mniejszej) załamał się "dostosowując" dekorację "do rzeczywistości". Po kilku jeszcze zdaniach potępiających wielobarwność stylu ornamentalnego Witruwiusz wyraża nadzieję, że jego krytyka przyniesie zamierzony skutek. Była to, jak wiadomo, nadzieja złudna.

Witruwiusza określić więc można jako miłośnika sztuk pięknych - skrajnego naturalistę, który domaga się od artystów tylko i jedynie wiernego i udatnego naśladowania rzeczywistości, a przede wszystkim złudzenia głębi przestrzennej i trzeciego wymiaru. Taki sąd o sztuce nie jest i nie był nigdy odosobniony. Wystarczy wspomnieć anegdotę o ptakach dziobiących namalowane winogrona i o malarzu próbującym zdjąć z obrazu zasłonę dowcipnie wymalowaną przez kolegę. Anegdota ta miała scharakteryzować pozytywnie twórczość dwóch greckich mistrzów z przełomu wieków V i IV p.n.e.: Zeuksisa i Parrazjosa. Przytacza ją w sto lat po Witruwiuszu inny rzymski uczony, Pliniusz Starszy. Z całą jednak pewnością zaczerpnął ją z literatury greckiej. A więc zarówno przed Witruwiuszem, jak i po nim istniały podobne poglądy na sztukę i na zadania artystów. Istnieją one zresztą dotychczas.

Marginalia

Niewiele uwagi poświęcano na ogół treściom ubocznym dzieła, podawanym zapewne przez autora dla ubarwienia wykładu i zachęcenia czytelnika do dalszej lektury, a niekiedy wyraźnie, żeby nie powiedzieć natrętnie, dla umoralnienia użytkowników dzieła. Rozliczne wtręty o charakterze porównań albo przykładów są prawdziwą kopalnią wiadomości o kulturze antycznej.

Niektóre uwagi Witruwiusza luźno tylko związane z teorią i historią architektury zostały powyżej omówione, ale przecież pozostały jeszcze ukryte w tekście całe obszary zainteresowań autora, pozostające na marginesie głównego nurtu.

Witruwiusz-miłośnik medycyny został już należycie zaprezentowany, ale warto wspomnieć także o innych naukach przyrodniczych, które go interesują. Kapitalne są na przykład rozważania nad strefami klimatycznymi i ich wpływem na fizyczne i psychiczne cechy różnych grup etnicznych, a także na rasy zwierząt domowych i gatunki roślin, nie bez dłuższego wykładu na temat latorośli winnej oraz win, zarówno greckich, jak italskich.

Inna dziedzina zainteresowań to astronomia. Zasady budowy zegarów słonecznych poprzedzone są obszernym wykładem o ruchu ciał niebieskich, o gwiazdach i planetach, o niebie, które krąży wokół Ziemi. Poprawnie charakteryzuje Witruwiusz miesiąc księżycowy i rok słoneczny, opisuje pozorną drogę Słońca po niebie, pas zodiakalny, jego znaki i inne konstelacje.

Trzeźwy umysł inżyniera trzyma go z daleka od astrologii. Wspomina tylko Chaldejczyków i Berosusa oraz możliwość układania horoskopów zależnych nie tylko od dnia urodzenia, lecz także od momentu poczęcia.

[1]  [2]  [3]  [4]  [5]  [6]  [7]  [8] 
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach