Kultura Antyczna
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Kultura antyczna > Słownik sztuki starożytnej Grecji i Rzymu  > Hasła na literę P  
Partenońskie przyczółki

Są to jedne z najwspanialszych przykładów greckich rzeźb architektonicznych. Umieszczone były na  przyczółkachPartenonu. W przyczółku zachodnim ukazany jest spór Ateny z Posejdonem o władanie nad Attyką. W przyczółku wschodnim widać narodziny Ateny, temat w rzeźbie do tej pory nie ukazywany. Jest on niestety bardzo uszkodzony i zachowały się tylko fragmenty kilku postaci. Posągi bogów były rozmieszczone w półkolu, u szczytu którego znajdował się siedzący na skale Zeus (kompozycja rekonstruowana). Z jego głowy wyskakiwała uzbrojona Atena. W pobliżu Dionizosa była umieszczona Demeter z Korą. Bliżej centralnej grupy znajdowała się Iris. Odpowiednikiem tej grupy były po drugiej stronie trzy boginie, które poprzedzał prawdopodobnie Hermes (nie zachowany). Interpretacja tych trzech postaci budzi wiele wątpliwości. Na ogół uważa się, że były to Leto, Dione i Afrodyta. Grupę środkową zachodniego przyczółka stanowiły oba skłócone bóstwa, za którymi stały zaprzęgi, zaś rozdzielało je drzewo oliwne. W kątach tympanonu znajdowały się postacie na wpół leżące, które były interpretowane jako personifikacje elementów przyrody lub też jako attyccy herosi. Między grupą środkową a postaciami na brzegach kompozycji umieszczono co najmniej 5 posągów przedstawiających członków ateńskiego rodu Kekropidów (stali po stronie Ateny), zaś za zaprzęgiem Posejdona - dzieci i kobiety z eleuzyńskiego rodu Erechteidów i Pandionidów oraz Boreadzi. W obu przyczółkach partenońskich nie było na osi środkowej żadnego posągu. Było to niemal rewolucyjne przeciwstawienie się zasadom architektury doryckiej. Ponadto rzeźby opracowane są już ze wszystkich stron, tak jak wolno stojące posągi. W zachodnim przyczółku były one ustawione w głębi, w jednakowej odległości od krawędzi, natomiast we wschodnim ustawiono je półkoliście, na różnych planach.

Partenońskie przyczółki

Ateny, Partenon, przyczółek wschodni, fragment: Dionizos, Demeter, Kora, Iris. Londyn. British Museum.
  Jesteś tutaj
Słownik sztuki starożytnej Grecji i Rzymu
Autor:
Alfred Twardecki


Hasło:
Partenońskie przyczółki
  Litery
A B C D E F G H I J K L Ł M N O P Q R S T U V W Z
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach