Kultura Antyczna
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Kultura antyczna > Słownik sztuki starożytnej Grecji i Rzymu  > Hasła na literę S  
Sarkofagi rzymskie

Najwcześniej zachowane rzymskie sarkofagi pochodzą z III w. p.n.e. (sarkofag Scypiona Barbatusa). Ich zdobienia ograniczają się w tym czasie przede wszystkim do detali architektonicznych, chociaż często doskonale wykończonych i o wysokim poziomie artystycznym. Okres świetności sarkofagów rzymskich rozpoczyna się w połowie II w. n.e., kiedy w dużym stopniu zmieniają się zwyczaje grzebalne i coraz częściej grzebanie zwłok (inhumacja) zastępuje ich palenie (kremacja). Zmarłych chowano w sarkofagach, które, zależnie od stopnia zamożności, były mniej lub bardziej bogato zdobione, głownie reliefem. Wzorowano się, zdaniem badaczy, przede wszystkim na sarkofagach hellenistycznych, a nie etruskich. Jest to zatem jeszcze jedna dziedzina rzeźby, w której mamy do czynienia z "hellenizacją" sztuki rzymskiej. Najważniejsze centra, w których produkowano sarkofagi, to Rzym (sarkofagi rzymskie) oraz Ateny i Azja Mniejsza zaliczane do jednej kategorii (sarkofagi greckie). Różnica między nimi polegała na tym, że sarkofagi rzymskie (nazywane też niekiedy zachodnimi) były zdobione jedynie z trzech stron (czwarta przylegała do ściany komory grobowej), a w dodatku krótsze boki były z reguły wykonane mniej starannie. Sarkofagi greckie (nazywane też wschodnimi) były ozdobione ze wszystkich stron, gdyż z reguły ustawiano je pośrodku komory grobowej. Imitowały przy tym najczęściej kaplicę lub łoże. W pierwszym przypadku reliefowe ozdoby wzbogacone były o elementy architektoniczne (gzymsy etc.), zaś w drugim na łożach umieszczano niekiedy figury zmarłych. Szczególną grupę stanowią tzw. sarkofagi kolumienkowe, wyrabiane przede wszystkim na Wschodzie. Długie boki dzielono tutaj na nieparzystą liczbę części (tzw. kwater - od 3 do 7) za pomocą półkolumn, na których wsparty był gzyms. Kwatery na przemian przedstawiane są jako nisze lub interkolumnia, z wyjątkiem środkowej, która zwieńczona jest tympanonem. W każdej z nich przedstawiono jedną stojącą postać (w środkowej zdarzają się dwie figury). Ściany skrzyń zdobiono początkowo (ok. połowy II w. n.e.) reliefami ornamentalnymi lub figuralnymi, przedstawiającymi sceny mitologiczne - wkrótce jednak tematyka zdobień wzbogaca się (głównie o sceny batalistyczne). Sceny mitologiczne pojawiają się na zabytkach aż do połowy III w. n.e., zaś batalistyczne do końca III w. n.e. Relief na sarkofagach podlegał podobnym przekształceniom, jak cała rzeźba rzymska; w drugiej połowie II w. n.e. mamy do czynienia z jego pogłębieniem i wzbogaceniem techniki rzeźby przez użycie świdra. Wzrasta także coraz bardziej dynamika przedstawianych scen. W III w. n.e. pojawiają się spiętrzenie planów, bardziej wyraziste modelowanie postaci, światłocień (sarkofag Ludovisi). Prawie zupełnie znikają sceny mitologiczne, natomiast popularność zdobywają sceny rodzajowe. Pojawia się także nowy, owalny kształt skrzyni naśladujący kadź do wytłaczania wina (typ lenos). W IV w. n.e. sarkofagi zaczynają znikać, a jednymi z ostatnich godnych uwagi zabytków tego typu są sarkofagi Heleny i Konstantyna.
  Jesteś tutaj
Słownik sztuki starożytnej Grecji i Rzymu
Autor:
Alfred Twardecki


Hasło:
Sarkofagi rzymskie
  Litery
A B C D E F G H I J K L Ł M N O P Q R S T U V W Z
Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach