Henryk Sienkiewicz (1846 - 1916)
Powieściopisarz i nowelista okresu pozytywizmu. Należy do najpopularniejszych pisarzy świata, jego utwory są wciąż wznawiane i tłumaczone na wiele języków. Wyrazem uznania międzynarodowego było przyznanie mu w 1905 roku Nagrody Nobla za powieść historyczną "Quo vadis". W darze narodowym, na uroczysty jubileusz 25-lecia pracy literackiej, otrzymał w 1900 roku majątek Oblęgorek pod Kielcami. Wiele z jego utworów doczekało się adaptacji filmowych.
Bardzo związany z Warszawą, gdzie studiował na wydziale prawnym oraz filozoficzno-historycznym Szkoły Głównej, a także na rosyjskim Uniwersytecie Warszawskim. Zapalony działacz społeczny. Wiele podróżował, m.in. do Ameryki, gdzie powstały takie nowele, jak "Latarnik", "Sachem", "Wspomnienie z Maripozy" i in., oraz do Afryki, co zainspirowało go do napisania "W pustyni i w puszczy". Jako pozytywista poruszał w swych utworach aktualne problemy społeczne, np. sprawę wychowania i kształcenia dziecka wiejskiego ("Janko Muzykant"), dyskryminację dzieci polskich w szkole zaborczej ("Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela"), sytuację chłopa zmuszonego do służby w armii zaborczej ("Bartek Zwycięzca") oraz wiele innych.
Ulubionym gatunkiem literackim Sienkiewicza była powieść historyczna. Ogromną popularność przyniósł mu cykl nazwany "Trylogią" ("Ogniem i mieczem", "Potop" i "Pan Wołodyjowski"), napisany "ku pokrzepieniu serc" Polaków. Największym sukcesem międzynarodowym była powieść historyczna "Quo vadis". W 1900 r. powstał kolejny utwór z tego gatunku - "Krzyżacy", będący uwieńczeniem twórczości pisarza, dzieło o niezwykłej wartości ideologiczno-artystycznej, dające czytelnikom, podobnie jak "Trylogia", literacką lekcję patriotyzmu i wiarę w wartość ludzkiego bohaterstwa.
Wśród młodzieży niesłabnącą poczytnością cieszy się powieść przygodowa "W pustyni i w puszczy", zamykająca przeszło czterdziestoletnią karierę pisarską Sienkiewicza.
Wyrazem hołdu dla zasług pisarza zarówno na polu literackim, jak i społecznym było sprowadzenie jego prochów do Polski (zmarł w Szwajcarii, dokąd przedostał się po wybuchu I wojny światowej) i złożenie ich w podziemiach katedry św. Jana w Warszawie.
Czy wiesz, że ...
- Język, którego autor używa w "Krzyżakach", nie wzoruje się na polszczyźnie średniowiecznej? W czasach Sienkiewicza była ona bardzo mało znana, więc pisarz posłużył się gwarą zakopiańską, osiągając znakomity efekt stylizacyjny.
- "Quo vadis" przetłumaczono na ponad 40 języków? Na podstawie powieści powstało wiele filmów, sztuk teatralnych, a nawet opery, oratorium i pantomima. W 1911 r. w Paryżu wystawiono panoramę pędzla Jana Styki pt. "Męczeństwo pierwszych chrześcijan", inspirowaną powieścią Sienkiewicza.
- Powieść "W pustyni i w puszczy" powstała po nieudanej wyprawie Sienkiewicza do Afryki? Pisarz bardzo ciężko zachorował i musiał skrócić swój pobyt na Czarnym Lądzie.
