Matematyka
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:   Wirtualny Wszechświat >  Matematyka >  Matematycy polscy    
  Jesteś tutaj
Matematycy polscy
  Spis rzeczy

DICKSTEIN SAMUEL
(1851-1939)

Urodził się 12 maja 1851 w Warszawie w rodzinie Rafała i Małgorzaty z Waldenbergów. Po ukończeniu szkoły średniej w Warszawie studiował w latach 1866-1869 w Szkole Głównej Warszawskiej i, po jej zamknięciu, na Uniwersytecie Warszawskim (1869-1870), gdzie w 1870 uzyskał stopień kandydata nauk matematycznych. W 1870 rozpoczął pracę pedagogiczną. Uczył matematyki w warszawskich prywatnych szkołach średnich, m.in. w Szkole Handlowej Kronenberga. W latach 1878-1888 prowadził własną szkołę realną. W latach 1905-1918 wykładał matematykę w Towarzystwie Kursów Naukowych w Warszawie. Poza działalnością pedagogiczną zajmował się organizacją ośrodków życia naukowego i fundacją wydawnictw naukowych. W 1888 wraz z Natansonem i Gosiewskim założył pierwsze w Polsce czasopismo matematyczne i fizyczne o charakterze międzynarodowym "Prace Matematyczno-Fizyczne". W 1897 stworzył nowe czasopismo "Wiadomości Matematyczne" i wydawał je z własnych funduszy. Od 1894 wspólnie z Czajewiczem kierował wydawnictwem: Biblioteką Matematyczno-Fizyczna i jego kontynuacją pod nazwą Dzieła i Rozprawy Matematyczne. Publikował prace z teorii liczb, algebry wektorowej, teorii mnogości, z zakresu historii matematyki, tłumaczył wybitniejsze dzieła obcych autorów. Był autorem artykułów matematycznych i redaktorem części matematycznej t. I. Poradnika dla samouków (1898). Pisał podręczniki dla szkół średnich, zbierał materiały do historii nauki (m.in. do monografii o Kochańskim, spalone w czasie pożaru mieszkania w 1939). Był autorem monografii Hoene-Wroński. Jego życie i dzieło (Kraków, 1896). W latach 1901-1902 wydał korespondencję Kochańskiego i Leibniza ("Prace Matematyczno- Fizyczne", t. XII i XIII, 1901, 1902). Zorganizował pierwsze w Warszawie Koło Matematyczno-Fizyczne, skupiające polskich nauczycieli dydaktyków. W 1881 założył czasopismo "Rocznik Pedagogiczny" i był jego redaktorem (1881-1928). Z jego inicjatywy jako przewodniczącego Zarządu Biura Meteorologicznego zorganizowano siatkę stacji meteorologicznych na terenie Królestwa Kongresowego. Był współzałożycielem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. W 1906 zostało powołane w Warszawie Towarzystwo Kursów Naukowych, którego był jednym z organizatorów i prezesem Rady Naukowej. Prowadził tam wykłady matematyki wyższej. Z chwilą rozpoczęcia w 1915 działalności Uniwersytetu Warszawskiego otrzymał nominację na profesora zwyczajnego matematyki. W 1919 został profesorem honorowym matematyki i historii nauki, a w 1921 doktorem honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego. Wykładał algebrę wyższą oraz historię nauk ścisłych, wykłady prowadził aż do 1937. Opublikował ponad 260 prac. Przyczynił się do wytworzenia warunków rozwoju późniejszej polskiej szkoły matematycznej. Był członkiem wielu towarzystw naukowych zagranicznych i krajowych, a także wiceprezesem Międzynarodowej Akademii Historii Nauk Ścisłych. Od 1890 członkiem Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Poznaniu, od 1893 członkiem korespondentem Akademii Umiejętności (później PAU) w Krakowie. Olbrzymią bibliotekę matematyczną, liczącą około 10 tysięcy tomów, ofiarował Towarzystwu Naukowemu Warszawie. Zmarł 28 września 1939 w Warszawie.

Dokumentacja:
- A. Mostowski: La vie et l’oeuvre de Samuel Dickstein, "Prace Matematyczno-Fizyczne", 47/1949 oraz "Wiadomości Matematyczne", t. XXII.
- B. Knaster: Wspomnienia o S. Dicksteinie, Roczniki PTM, "Prace Matematyczne", Seria I, t. 1, 1955.
- A. Śródka, P. Szczawiński: Biogramy Uczonych Polskich, cz. III: Nauki ścisłe, 1986.

Opracowali: Stanisław Kolankowski, Zofia Pawlikowska-Brożek.

Biogram ten jest częścią Słownika matematyków polskich, Prószyński i S-ka (w przygotowaniu).

Do góry

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach