Matematyka
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:   Wirtualny Wszechświat >  Matematyka >  Matematycy polscy    
  Jesteś tutaj
Matematycy polscy
  Spis rzeczy

JANISZEWSKI ZYGMUNT
(1888-1920)

Urodził się 12 lipca 1888 w Warszawie w rodzinie Czesława i Julii z Szulc-Cholnickich. Po ukończeniu szkoły średniej we Lwowie w 1907 rozpoczął studia na Politechnice w Zurychu. Po pierwszym semestrze kontynuował studia filozoficzne i matematyczne w Monachium, Getyndze i Paryżu. Słuchał wykładów m.in. Hilberta, Minkowskiego, Lebesgue'a i Poincarégo. W 1911 uzyskał na Sorbonie stopień doktora na podstawie pracy Sur les continus irréductibles entre deux points ("Journal de l'École Pollytechnique", S. 2, T. 16, 1912). W tym samym roku powrócił do kraju i był wykładowcą na Kursach Naukowych w Warszawie. Habilitował się w 1913 na Uniwersytecie Lwowskim na podstawie rozprawy O rozcinaniu płaszczyzny przez continua ("Prace Matematyczno-Fizyczne", 1913). Od 1914 wykładał w Uniwersytecie Lwowskim teorię funkcji analitycznych i "rachunek funkcyjny" aż do wybuchu I wojny światowej. Jako jeden z pierwszych wstąpił do Legionów, pełniąc - z własnej woli - służbę szeregowca w artylerii. W 1916 po odmówieniu (wraz z innymi) przysięgi na wierność rządowi austriackiemu ukrywał się do końca wojny. W 1918 został profesorem Uniwersytetu Warszawskiego, obejmując Katedrę Matematyki. Tu wspólnie z Mazurkiewiczem prowadził pierwsze w historii matematyki seminarium z topologii. Obok niezwykle intensywnej działalności naukowej uczestniczył aktywnie w organizacji szkolnictwa odradzającego się Państwa Polskiego. Dążył do stworzenia w Polsce ośrodka twórczej pracy matematycznej. Swoją wizję o sposobach realizacji tego dążenia zawarł w artykule O potrzebach matematyki w Polsce ("Nauka Polska. Jej Potrzeby, Organizacja i Rozwój", 1918). Był bardzo skromny. Środki, jakimi rozporządzał, rozdzielał w całości na kształcenie młodych talentów, a majątek odziedziczony po rodzicach zapisał na cele oświatowe. Wspólnie z Mazurkiewiczem i Sierpińskim był założycielem czasopisma "Fundamenta Mathematicae" poświęconego wyłącznie teorii mnogości, topologii i teorii funkcji zmiennej rzeczywistej. Czasopismo to odegrało dużą rolę w rozwoju matematyki polskiej i światowej, będąc platformą współpracy międzynarodowej matematyków. Był autorem 22 prac naukowych. Zmarł 3 stycznia 1920 we Lwowie; został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim.

Dokumentacja: - E. Marczewski: PSB, t. X.
- H. Steinhaus: Zygmunt Janiszewski. Wspomnienie pośmiertne, "Przegląd Filozoficzny", 22/1921.
- S. Straszewicz: Ze wspomnień o Zygmuncie Janiszewskim, "Wiadomości Matematyczne", 8/1963.

Opracował Stanisław Kolankowski

Biogram ten jest częścią Słownika matematyków polskich, Prószyński i S-ka (w przygotowaniu)

Do góry

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach