Matematyka
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:   Wirtualny Wszechświat >  Matematyka >  Matematycy polscy    
  Jesteś tutaj
Matematycy polscy
  Spis rzeczy

TARSKI (Teitelbaum) ALFRED
(1901-1983)

Urodził się 14 stycznia 1901 w Warszawie w rodzinie Ignacego i Róży z Prussaków. Od 1910 uczęszczał do gimnazjum rządowego w Warszawie, a następnie do Szkoły Ziemi Mazowieckiej, którą ukończył egzaminem dojrzałości w 1918. Studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Warszawskiego pod kierunkiem Leśniewskiego, u którego doktoryzował się w 1924 na podstawie rozprawy O wyrazie pierwotnym logistyki ("Przegląd Filozoficzny", 26/1923). W 1925 habilitował się z filozofii matematyki na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1925-1939 był docentem Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie prowadził wykłady z matematyki elementarnej i logiki. Równocześnie uczył w Liceum Żeromskiego w Warszawie. W 1939 wyjechał do Stanów Zjednoczonych. Wybuch wojny uniemożliwił mu powrót. W latach 1939-1941 był wykładowcą na Uniwersytecie Harvarda, 1940-1941 profesorem wizytującym w Nowym Jorku, 1941-1942 członkiem Institute for Advanced Study w Princeton. Od 1942 pracował na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley, początkowo jako wykładowca (1942-1945), następnie zastępca profesora (1945-1946), a od 1946 jako profesor matematyki. W tym okresie był równocześnie profesorem wizytującym uniwersytetów w: Meksyku (1957), Los Angeles (1967), Katolickim Uniwersytecie w Chile (1974-1975), Londynie (1950, 1966), na Sorbonie (1955). Od 1957 był prezesem Międzynarodowej Unii Historii i Filozofii Nauk. Był członkiem wielu towarzystw naukowych, m.in. od 1965 US National Academy of Sciences, American Symbolic Logic (prezes w latach 1944-1946), członkiem korespondentem British Academy, członkiem zagranicznym Royal Netherlands Academy of Sciences and Letters. Uczestniczył w wielu zjazdach i konferencjach międzynarodowych dotyczących logiki, metodologii i filozofii nauki. W latach 1921-1939 opublikował ponad 50 prac dotyczących teorii mnogości, teorii miary i matematyki elementarnej. Prace z tego okresu dotyczyły logiki i metodologii nauk dedukcyjnych; zostały zebrane i w tłumaczeniu angielskim wydane w tomie Logic, Semantics, Methamathematics (Oksford 1956). Ogłosił w tym okresie m.in. Sur les truth- fonctions au sens de M.M. Russell et Whitehead ("Fundamenta Mathematicae", 5/1924), Untersuchung über den Aussagenkalkül ("Comptes Rendus Warszawskiego Towarzystwa Naukowego", 23/1930, wraz z Łukasiewiczem), w której znalazły się wyniki dotyczące formalizacji logiki. Wniósł istotny wkład w aksjomatyczną teorię systemów formalnych, a stworzona przez niego w latach trzydziestych metoda semantyczna stała się ważnym narzędziem logiki. Był autorem 300 publikacji naukowych i 7 książek, m.in. Pojęcie prawdy w językach nauk dedukcyjnych (1933), Introduction to logic and to the methodology of deductive sciences (Nowy Jork 1946 i kilka następnych wydań do 1970). Doktoryzował ponad 20 osób, m.in. Mostowskiego, B. Jonssona, J. Robinsona. Był założycielem w Berkeley pionierskiej interdyscyplinarnej Group in Logic and the Methodology of Sciences, której prezes J. W. Addison określił go jako jednego z czterech największych logików świata, obok Arystotelesa, G. Fregego i K. Gödla. Tarski jest uważany za jednego z twórców tzw. teoriomnogościowego kierunku w podstawach matematyki. Do najważniejszych jego osiągnięć w zakresie filozofii zalicza się teorię prawdy i semantykę. Zmarł 27 października 1983 w Berkeley.

Dokumentacja:
- Archiwum Uniwersytetu Warszawskiego, 2. 909. RP.
- Who's Who? 1977-1978.
- J. Łoś: O Alfredzie Tarskim, "Ruch Filozoficzny", XLIII, 1986, wyd. 1988, nr 2.
- A. Mostowski: Alfred Tarski, "The Encyklopedia of philosophy", t. VIII, 1972.
- J. Woleński: Alfred Tarski jako filozof, "Wiadomości Matematyczne", XXVII, 1987.

Opracowała Zofia Pawlikowska-Brożek


Biogram ten jest częścią Słownika matematyków polskich, Prószyński i S-ka (w przygotowaniu)

Do góry

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach