Matematyka
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:   Wirtualny Wszechświat >  Matematyka >  Matematycy polscy    
  Jesteś tutaj
Matematycy polscy
  Spis rzeczy

WAŻEWSKI TADEUSZ
(1896-1972)

Urodził się 24 września 1896 w Wygnance w ówczesnym województwie tarnopolskim, w rodzinie Stanisława i Anieli z Kozłowskich. Po ukończeniu gimnazjum w Tarnowie w 1914 rozpoczął studia na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, obierając jako kierunek początkowo fizykę, a następnie matematykę. Studia ukończył w 1920 i w latach 1920-1921 był nauczycielem matematyki w Gimnazjum św. Anny w Krakowie. Następnie otrzymał stypendium od rządu francuskiego na dalsze studia i w latach 1921-1923 studiował w Paryżu. W 1924 uzyskał na Sorbonie stopień doktora nauk matematycznych na podstawie pracy Sur les courbes de Jordan ne renfermant aucune courbe simple de Jordan ("Annales Polonici Mathematici", 2/1923); doktorat nostryfikowano na Uniwersytecie Jagiellońskim w 1926. W latach 1924-1926 pracował jako asystent w Katedrze Matematyki Akademii Górniczej w Krakowie. Równocześnie prowadził wykłady na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1926 został zastępcą profesora w III Katedrze Matematyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Habilitował się na Uniwersytecie Jagiellońskim w 1927 na podstawie rozprawy Kontinua prostowalne w związku z funkcjami i odwzorowaniami absolutnie ciągłymi (Dodatek do "Roczników PTM", 1927). W 1933 został profesorem nadzwyczajnym matematyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Aresztowany 6 listopada 1939 przez hitlerowców wraz z grupą profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego i AG w Krakowie został przewieziony do obozu koncentracyjnego w Oranienburgu. Zwolniony w lutym 1940, pracował do 1945 jako nauczyciel w Polskiej Szkole Handlowej Męskiej w Krakowie i uczył w tajnym uniwersytecie. W 1945 został profesorem zwyczajnym Uniwersytetu Jagiellońskiego i kierownikiem Katedry Analizy Matematycznej (1945-1967). W latach 1949-1972 był kierownikiem Działu Równań Różniczkowych Instytutu Matematycznego PAN. Przedmiotem jego badań do 1927 były zagadnienia z zakresu teorii mnogości i topologii. Pierwszy w literaturze światowej podał warunek konieczny i dostateczny na to, aby kontinuum było prostowalne (praca habilitacyjna). Następne prace dotyczyły analizy matematycznej. Od 1933 jego wyniki dotyczyły głównie równań różniczkowych, w których stał się wybitnym specjalistą nie tylko w kraju, ale i za granicą. Stworzył metodę topologiczną badania jakościowego przebiegu rozwiązań równań różniczkowych zwyczajnych. Według S. Lefschetza metoda retraktowa Ważewskiego była najoryginalniejszym odkryciem w równaniach różniczkowych zwyczajnych, uzyskanym po wojnie. Wiele jego wyników dotyczyło układów sterowanych. Powiązał teorię układów sterowanych z rozwiniętą wcześniej teorią równań kontyngensowych. Opublikował ponad 100 prac. Był twórcą krakowskiej szkoły równań różniczkowych. Do jego uczniów należeli: Szarski, Olech, Szmydt, Opial, Mlak, Pliś, Pelczar, Lasota. Był od 1945 członkiem korespondentem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, od 1948 członkiem korespondentem Polskiej Akademii Umiejętności, od 1952 członkiem korespondentem, a od 1957 członkiem rzeczywistym PAN. Przez wiele lat redagował "Annales Polonici Mathematici". Działał w Zarządzie Głównym Polskiego Towarzystwa Matematycznego, gdzie w latach 1924-1926 i 1930-1936 był sekretarzem, a w latach 1959-1961 - jego prezesem. W 1967 został członkiem honorowym PTM oraz doktorem honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zmarł 5 września 1972 w Zarytem.

Dokumentacja:
- Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego S II 619.
- Cz. Olech, J. Szarski, Z. Szmydt: Tadeusz Ważewski (1896-1972), "Wiadomości
Matematyczne" 22/1976.

Opracowała: Zofia Pawlikowska-Brożek


Biogram ten jest częścią Słownika matematyków polskich, Prószyński i S-ka (w przygotowaniu)

Do góry

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach