Matematyka
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:   Wirtualny Wszechświat >  Matematyka >  Apologia matematyka    
  Jesteś tutaj
G. H. Hardy
Apologia matematyka
Przełożył Marek Fedyszak

© Cambridge University Press
  Spis rzeczy
1     2    3     4     5    6   
7     8    9    10  11  12 
13  14  15  16  17  18 
19  20  21  22  23  24 
25  26  27  28  29 
Komentarz

2

Zamierzam przedstawić usprawiedliwienie matematyki. Być może usłyszę, że matematyka nie potrzebuje usprawiedliwienia, skoro obecnie niewiele jest nauk tak powszechnie uznawanych - słusznie bądź niesłusznie - za pożyteczne i chwalebne. Może to i prawda; jest to rzeczywiście prawdopodobne, ponieważ sensacyjne triumfy Einsteina, cała ta gwiezdna astronomia i fizyka atomowa to jedyne dyscypliny nauki, które cieszą się jeszcze większym szacunkiem w społeczeństwie. Matematyk nie musi teraz być w defensywie. Nie musi odpierać ataków podobnych do opisanych przez Francisa Bradleya we wspaniałej obronie metafizyki, która stanowi wstęp do Appearance and Reality (Pozory i rzeczywistość).
Metafizyk, stwierdza Bradley, dowie się, że "poznanie metafizyczne jest zupełnie niemożliwe" lub że "nawet jeśli jest możliwe do pewnego stopnia, praktycznie nie jest poznaniem godnym tego miana". "Wciąż te same problemy - usłyszy - wciąż te same spory, to samo kompletne fiasko. Czemu tego nie zarzucisz? Czy nie ma niczego innego, co byłoby bardziej warte twoich starań?" Nikt nie jest na tyle głupi, by używać tego rodzaju języka mówiąc o matematyce. Ogrom matematycznej prawdy jest oczywisty i imponujący; przykłady jej praktycznych zastosowań - mosty, silniki parowe i prądnice - narzucają się najbardziej nawet przytępionej wyobraźni. Ludzi nie trzeba przekonywać, że w matematyce kryje się coś cennego.
Wszystko to jest na swój sposób pokrzepiające dla matematyków, trudno jednak przypuszczać, że prawdziwy matematyk mógłby na tym poprzestać.
Każdy matematyk musi czuć, że prawdziwy argument, przemawiający na korzyść matematyki, kryje się nie w tych osiągnięciach, że pokutująca wśród ludzi dobra opinia matematyki wynika głównie z ignorancji i dezorientacji i że jest jeszcze miejsce dla bardziej racjonalnej obrony tej nauki. Ja w każdym razie jestem gotów podjąć się takiej obrony. Bądź co bądź powinno to być zadanie łatwiejsze niż to, którego się podjął Bradley.
Zapytam więc: dlaczego warto studiować matematykę? Co jest prawdziwym usprawiedliwieniem dla życia matematyka? Moje odpowiedzi będą w znacznej mierze takie, jakich oczekuje się od matematyka: matematykę studiować warto, i to z wielu powodów. Powinienem jednak od razu dodać, że broniąc matematyki, będę bronił siebie, i że moje usprawiedliwienie musi być do pewnego stopnia subiektywne. Nie utrzymywałbym, że warto przepraszać za moją dyscyplinę naukową, gdybym uważał się za jeden z jej wadliwych elementów.
Egoizm tego rodzaju jest nieunikniony i nie sądzę, by wymagał usprawiedliwienia. Dobrej roboty nie wykonują ludzie skromni. Lekkie wyolbrzymianie znaczenia zarówno przedmiotu swoich badań, jak i własnego w nich udziału jest, na przykład, jednym z głównych obowiązków wykładowcy, niezależnie od dyscypliny. Człowiek, który zawsze pyta: "Czy to, co robię, jest warte zachodu?" i "Czy jestem odpowiednią osobą, by to robić?", nigdy nie będzie pracował dobrze i będzie tylko zniechęcał innych. Musi przymknąć na chwilę oczy i myśleć o swoim przedmiocie i o sobie samym trochę lepiej niż zarówno przedmiot, jak i on sam na to zasługują. To dość łatwe - trudniej jest nie zrobić z siebie i swej dziedziny pośmiewiska, zamykając oczy zbyt mocno.

Do góry

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach