Matematyka
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:   Wirtualny Wszechświat >  Matematyka >  Apologia matematyka    
  Jesteś tutaj
G. H. Hardy
Apologia matematyka
Przełożył Marek Fedyszak

© Cambridge University Press
  Spis rzeczy
1     2    3     4     5    6   
7     8    9    10  11  12 
13  14  15  16  17  18 
19  20  21  22  23  24 
25  26  27  28  29 
Komentarz

8

Jeżeli ciekawość intelektualna, duma zawodowa i ambicja są głównymi bodźcami do prowadzenia badań, to z pewnością nikt nie ma lepszej okazji do zaspokojenia tych pragnień niż matematyk. Przedmiot jego badań jest arcyciekawy - nie ma drugiego takiego, w którym prawda płata tak dziwne figle. Odznacza się szalenie wyszukaną, fascynującą wprost techniką badawczą i daje niezrównane możliwości wykazania się czystym profesjonalizmem. I wreszcie - na co obfitych dowodów dostarcza historia - osiągnięcia w matematyce, niezależnie od swej faktycznej wartości, należą do najtrwalszych odkryć naukowych.
Widać to nawet w cywilizacjach na wpół historycznych. Cywilizacje babilońska i asyryjska upadły; Hammurabi, Sargon i Nabuchodonozor to dziś imiona bez znaczeń, za to babilońska matematyka nadal jest interesująca, jej system sześćdziesiętny wciąż znajduje zastosowanie w astronomii. Ale przełomowe są, oczywiście, dokonania starożytnych Greków.
Grecy byli pierwszymi matematykami, którzy dzisiaj pozostają dla nas prawdziwymi przedstawicielami tej nauki. Matematyka Wschodu może być interesującą osobliwością, lecz matematyka grecka nadal się liczy. Starożytni Grecy jako pierwsi przemówili językiem zrozumiałym dla współczesnych matematyków; jak powiedział mi kiedyś Littlewood, nie są oni tylko bystrymi uczniami ani kandydatami do stypendiów, lecz członkami innego college'u. Tak więc matematyka grecka jest trwała, bardziej nawet niż grecka literatura. O Archimedesie będzie się pamiętać nawet wówczas, gdy zaginie już pamięć o Ajschylosie, ponieważ języki giną, a matematyczne idee nie. "Nieśmiertelność" może się wydać głupim słowem, ale bez względu na to, co się za nią kryje, matematycy mają przypuszczalnie największą szansę, by jej dostąpić.
Nie muszą się także poważnie obawiać, że przyszłość potraktuje ich niesprawiedliwie. Nieśmiertelność często jest niedorzeczna lub okrutna: niewielu z nas wybrałoby rolę Oga, Ananiasza lub Galliona. Nawet w matematyce historia czasem płata dziwne sztuczki: Rolle figuruje w podręcznikach arytmetyki, jakby dorównywał osiągnięciami Newtonowi; Farey jest nieśmiertelny, ponieważ nie zdołał zrozumieć twierdzenia, które Haros udowodnił czternaście lat wcześniej; nazwiska pięciu zacnych Norwegów pozostaną w Życiu Abla dzięki jednemu aktowi kretynizmu, sumiennie wykonanemu kosztem ich najwybitniejszego rodaka. Na ogół jednak historia nauki jest sprawiedliwa, a stwierdzenie to odnosi się zwłaszcza do matematyki. Żadna inna nauka nie ma tak wyraźnych i jednomyślnie akceptowanych kryteriów, a matematycy, którzy pozostają w pamięci, prawie zawsze sobie na to zasłużyli. Sława matematyczna jest jedną z najlepszych i najpewniejszych lokat, jeżeli tylko ma się czym za nią zapłacić.

Do góry

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach