Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 15-05-2000  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Coraz lżejsze planety!
autor:
Michał Czerny
z dnia:
15-05-2000




Coraz lżejsze planety!

Liczba znanych układów planetarnych wokół innych gwiazd przekroczyła już trzydziestkę, dlatego kolejne odkrycia nie stanowią wielkiej sensacji. Wszystkie planety, jakie dotychczas „wypatrzono”, miały jednak masy porównywalne z masą Jowisza - gazowego olbrzyma, znacznie przekraczającego rozmiarami pozostałe obiekty naszego Układu Słonecznego (nie licząc, rzecz jasna, Słońca). Planety skaliste, na których mogłyby ewentualnie rozwinąć się znane nam formy życia, muszą być kilkaset razy lżejsze. Ich znalezienie wymaga jednak znacznego udoskonalenia technik obserwacyjnych.
Nadzieję, że uda się to kiedyś osiągnąć, utwierdza odkrycie dokonane przez trzech łowców planet: Geoffa Macy'ego, Paula Butlera i Steve'a Vogta. Badacze ci, używający największego na świecie, dziesięciometrowego teleskopu Kecka na Hawajach, są w stanie mierzyć zmiany długości linii widmowych z niezwykłą dokładnością. To właśnie rytmiczne przesunięcia położeń linii w widmie, świadczące o ruchu gwiazdy wywołanym przez przyciąganie planety, informują nas o jej istnieniu. Macy i współpracownicy potrafią zarejestrować prędkość wynoszącą zaledwie 10 m/s! Stosując tę metodę, znaleźli oni ostatnio dwie planety krążące wokół gwiazd HD 46375 (odległej od nas o 109 lat świetlnych) i 79 Ceti (117 lat świetlnych stąd). Dolne ograniczenia na masy tych planet wynoszą, odpowiednio, 0,8 i 0,7 masy Saturna. Krążą one wokół swych macierzystych słońc z okresami 3 i 75 dni.
Saturn, choć trzy razy lżejszy od Jowisza, jest również planetą gazową. Dlatego na nowo odkrytych obiektach też raczej nie mogło rozwinąć się życie, tym bardziej że ze względu na ich niewielką odległość od centralnych gwiazd (6 milionów km w przypadku HD 46375 i 52 miliony km w układzie 79 Ceti, podczas gdy Ziemię od Słońca dzieli 150 milionów km) temperatura panująca na ich powierzchniach jest bardzo wysoka. Wynosi ona, odpowiednio, 1400 i 1100 kelwinów. Pozostaje więc nadal czekać na odkrycie planety o masie porównywalnej z masą Ziemi, w dodatku okrążającej gwiazdę w odpowiedniej odległości. Może to zająć jeszcze sporo czasu.

Michał Czerny

[  góra strony  ]

 

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach