Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 12-06-2000  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Rozbłysk na Słońcu odkrywa tajemnicę wieku Erosa
autor:
Tomasz Kwiatkowski
z dnia:
12-06-2000




Rozbłysk na Słońcu odkrywa
tajemnicę wieku Erosa

Planetoida 433 Eros może być reliktem z czasów formowania się Układu Słonecznego. Wynika to z ostatnich obserwacji, wykonanych przez sondę NEAR Shoemaker, krążącą od ponad 4 miesięcy wokół Erosa.

Rozbłysk, który 4 maja 2000 r. pojawił się na Słońcu, oświetlił Erosa promieniami X, co spowodowało wtórną emisję promieniowania rentgenowskiego przez skały na powierzchni planetoidy. W promieniowaniu tym pojawiły się linie emisyjne, charakterystyczne dla różnych pierwiastków chemicznych. Dzięki temu spektrometr, znajdujący się na pokładzie sondy NEAR, mógł zbadać skład chemiczny powierzchni Erosa. Wyniki uzyskane z analizy promieniowania, wysłanego przez obszar powierzchni o przekątnej 6 km, wskazują na podobieństwo tej planetoidy do najstarszych znanych w Układzie Słonecznym skał, z których zbudowane są najprymitywniejsze meteoryty - chondryty. Jeśli badania innych fragmentów powierzchni planetoidy potwierdzą te wyniki, Eros może się okazać ogniwem łączącym odnajdywane na Ziemi chondryty z procesami zachodzącymi 4,6 miliarda lat temu podczas formowania się Układu Słonecznego. Badania ziemskich skał pozwalają nam odtworzyć procesy zachodzące na naszej planecie w ciągu ostatnich 4 miliardów lat. Ruchy tektoniczne i erozja skutecznie jednak zatarły ślady wcześniejszych dziejów Układu Słonecznego. Skały na pozbawionym atmosfery i dużo spokojniejszym geologiczne Księżycu pozwalają sięgnąć głębiej w przeszłość. Lecz nawet Księżyc ma w swym życiorysie okres bardzo gwałtownych zmian. Dlatego chcąc badać pierwsze 100 milionów lat historii Układu Słonecznego, sięgamy do planetoid - w których zawarte są ślady tworzenia zarodków planetarnych w pierwotnej mgławicy protosłonecznej; oraz do spadających na Ziemię meteorytów - będących w większości odpryskami planetoid.

Aby właściwie zinterpretować badania laboratoryjne meteorytów, musimy jednak wiedzieć, z jakich ciał pochodzą. Jeśli wspomniane wyżej wyniki badań Erosa zostaną potwierdzone, za ciała macierzyste chondrytów będzie można uważać planetoidy typu S. Wcześniejsze badania widma światła, odbitego przez powierzchnie tych obiektów, wskazywały na ich związek z meteorytami żelazno-kamiennymi.

Ponieważ na powierzchni Erosa mogą występować obszary o różnym składzie chemicznym, sonda NEAR - krążąca obecnie wokół planetoidy po orbicie o promieniu 50 km - będzie kontynuowała obserwacje w zakresie rentgenowskim. W lipcu 2000 r. przejdzie ona na orbitę kołową o promieniu 35 km, przebiegającą nad kilkoma dużymi kraterami. Ponieważ spektrometr sondy pozwala analizować skład chemiczny jedynie powierzchniowych skał, "zajrzenie do kraterów" umożliwi zbadanie wnętrza Erosa.

Tomasz Kwiatkowski

Północne obszary planetoidy Eros

Północne obszary planetoidy Eros sfotografowane przez sondę NEAR 29 lutego 2000 r. z odległości 200 km. Największy widoczny krater ma średnicę 5,3 km. Fot. NASA.

Wnętrze największego krateru Erosa

Wnętrze największego krateru Erosa sfotografowane przez sondę NEAR 19 maja 2000 r. z odległości 50 km. Zdjęcie obejmuje mniej więcej ćwiartkę krateru (ok. 1,4 km). Fot. NASA.

[  góra strony  ]

 

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach