Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 26-06-2000  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Mokra Czerwona Planeta?
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
26-06-2000




Mokra Czerwona Planeta?

Czyżby na Marsie nawet obecnie istniała woda w postaci ciekłej? Tak twierdzi zespół uczonych amerykańskich, którzy 22 czerwca 2000 r. na konferencji prasowej przedstawili wyniki analizy najnowszych, superszczegółowych zdjęć powierzchni Czerwonej Planety, wykonanych przez sondę Mars Global Surveyor.

Od ponad 20 lat astronomowie są przekonani o tym, że niegdyś, zapewne kilka miliardów lat temu, Mars miał gęstszą i cieplejszą atmosferę, a na jego powierzchni istniały zbiorniki wodne i płynęły rzeki. Dzisiaj ta sucha, targana burzami pyłowymi planeta w żaden sposób nie przypomina np. Ziemi. Niemniej o dawnej obecność wody świadczą wyżłobione koryta rzeczne; ostatnio nawet dopatrzono się śladów po linii brzegowej pradawnego marsjańskiego oceanu. Gdzie jednak podziała się ta woda? Część zapewne tworzy lód czap polarnych, doskonale widocznych na biegunach Marsa; część skrywa się, jak sądzą badacze Czerwonej Planety, pod jej powierzchnią w postaci wiecznej zmarzliny. Ale Michael C. Malin i Kenneth S. Edgett wystąpili na czerwcowej konferencji prasowej ze znacznie bardziej ekscytującą tezą.

Według obu uczonych pod powierzchnią Marsa, w warstwie leżącej na głębokości 100-400 m, może znajdować się woda w stanie ciekłym. Mają o tym świadczyć ślady, jakie zostały dostrzeżone na wielu zdjęciach przesłanych na Ziemię przez sondę Mars Global Surveyor, która od 11 września 1997 r. krąży po orbicie okołomarsjańskiej. Albowiem wiek zaobserwowanych na powierzchni Czerwonej Planety kanałów odpływowych i osadów oceniają oni na kilka tysięcy, a nawet zaledwie kilkaset lat. Malin i Edgett utrzymują, że kolejne nieoczekiwane wypływy podpowierzchniowej wody mogą się zdarzyć lada chwila. Na podstawie wielkości zaobserwowanych kanałów oceniają oni, że podczas jednego takiego wydarzenia wydostaje się na powierzchnię jakieś 2500 metrów sześciennych wody, co odpowiada mniej więcej objętości siedmiu średniej wielkości basenów. Dokładna relacja o odkryciu ukaże się w prestiżowym czasopiśmie naukowym "Science" 30 czerwca 2000 r.

System kilkunastu kanałów odpływowych długości około 1 km na zboczach marsjańskiej doliny Nirgal Vallis, sfotografowany z wysoką rozdzielczością przez kamerę sondy Mars Global Surveyor. Woda spływała nimi w dół, pozostawiając na wydmach u podnóża doliny (mniej więcej w 1/3 zdjęcia, licząc od dołu) osady. A zatem wydaje się, że osady powstały później niż wydmy. O stosunkowo młodym wieku kanałów świadczy także brak kraterów uderzeniowych, pokrywających starsze fragmenty powierzchni Marsa. Według Malina i Edgetta wiek kanałów zawiera się w granicach od kilku milionów lat do kilku dni. Ukazany na zdjęciu obszar ma rozmiary 2,3 x 2,8 km. Fot. NASA/JPL/Malin Space Science Systems.

Cóż, ponieważ sezon ogórkowy się zaczął, temat mokrej i chlupiącej Czerwonej Planety trafił na pierwsze strony gazet. Zwłaszcza że łatwo pociągnąć go dalej, prowadząc rozważania na temat możliwości istnienia na Marsie życia lub wykorzystania zasobów wodnych przez przyszłych ziemskich kolonistów. Trzeba jednak pamiętać, że teza o marsjańskich złożach wody w postaci ciekłej ma słabe punkty. Specjalista od Marsa, Michael Carr z U.S. Geological Survey, zwraca uwagę na to, że na głębokości 100-400 m panują raczej tak niskie temperatury, iż woda powinna mieć tam postać lodu. Nie znany jest również mechanizm, który powodowałby gwałtowne wypływy wody na powierzchnię - uczeni zgodnie wykluczają hipotezę, że mogłoby się to dziać za sprawą procesów wulkanicznych.

Jarosław Włodarczyk

[  góra strony  ]

 

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach