Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 06-07-2000  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Tajemnicze cząstki
autor:
Michał Czerny
z dnia:
06-07-2000





Tajemnicze cząstki

Detektory na Ziemi rejestrują przylatujące z kosmosu tajemnicze cząstki (zapewne protony) o ogromnych energiach. Cząstki elementarne, z których zbudowany jest Wszechświat, są bardzo małe i dlatego mają niewielkie energie. Astrofizycy (podobnie jak fizycy jądrowi) lubią wyrażać te energie w jednostkach, zwanych elektronowoltami (eV). Jeden elektronowolt to 1,6x10-19 dżula. Atomy powietrza w ziemskiej atmosferze mają energię kilku setnych elektronowolta. We wnętrzach gwiazd energie cząstek są równe około 1000 eV. Do Ziemi dociera z kosmosu sporo cząstek o energii miliarda elektronowoltów. Zarejestrowano jednak także co najmniej 25 cząstek (prawdopodobnie protonów) o energii przekraczającej 1020 (czyli sto trylionów) eV! Jest to energia równa energii obiektów makroskopowych, takich jak rozpędzone piłki tenisowe. Skąd te cząstki do nas dotarły?

Nawet tak gwałtowne zjawiska, jak wybuchy supernowych, nie są w stanie nadać cząstkom takiej energii. Być może mogą to zrobić aktywne jądra galaktyk, ale one znajdują się daleko od nas. Ultraenergetyczna cząstka, podróżująca przez Wszechświat, traci swoją energię do wartości mniejszej niż 5x1019 eV, zderzając się z fotonami kosmicznego promieniowania tła, po pokonaniu odległości około 100 milionów lat świetlnych. Jedyną aktywną galaktyką znajdującą się w mniejszej odległości jest M87. Jednak zarejestrowane cząstki wcale nie nadlatywały z kierunku M87...

Fot. J. Biretta/STScI.

Strumień materii długości 5 tysięcy lat świetlnych, wypływający z prędkością bliską prędkości światła z jądra (kolisty obszar przy lewym brzegu zdjęcia) M87 - najbliższej galaktyki aktywnej. Czy może być ona źródłem zarejestrowanych niedawno, niezwykle energetycznych cząstek? Fot. J. Biretta/STScI.

Kilka grup naukowców zaproponowało rozwiązanie tego problemu. Twierdzą oni, że naszą Galaktykę - Drogę Mleczną - otacza silne pole magnetyczne, podobnie jak ziemskie pole magnetyczne - naszą planetę. Tory obdarzonych ładunkiem cząstek byłyby wówczas w istotny sposób zakrzywiane. Międzygalaktyczne pole magnetyczne musiałoby jednak mieć co najmniej dziesięciokrotnie większe natężenie, niż do tej pory sądzono.

Michał Czerny

[  góra strony  ]

 

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach