Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 12-07-2000  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Kometa 1999 S4 LINEAR ozdobą letniego nieba
autor:
Tomasz Kwiatkowski
z dnia:
12-07-2000





Kometa 1999 S4 LINEAR ozdobą letniego nieba

Po spektakularnych kometach lat 90-tych szykuje się nam kolejne przedstawienie na ciepłe, letnie noce - tym razem w wykonaniu komety LINEAR.

Kometa oznaczona symbolem C/1999 S4 została odkryta we wrześniu zeszłego roku przez automatyczny teleskop poszukujący małych planet, przechodzących w pobliżu Ziemi. Nazwa komety (LINEAR) pochodzi od nazwy programu badawczego, realizowanego przez Laboratorium Lincolna. W momencie odkrycia odległość komety od Słońca odpowiadała mniej więcej promieniowi orbity Jowisza. Po wyznaczeniu toru jej ruchu okazało się, że 26 lipca 2000 r. kometa przejdzie w odległości 114 milionów kilometrów od Słońca, natomiast 4 dni wcześniej znajdzie się w minimalnej odległości od Ziemi, wynoszącej 56 milionów kilometrów.

Tuż po odkryciu wydawało się, że kometa LINEAR w okresie maksimum blasku (który przypadnie na trzeci tydzień lipca) będzie z łatwością dostrzegalna gołym okiem, osiągając jasność nawet 3 wielkości gwiazdowych (m). Przewidywanie jasności komet jest jednak obarczone znaczną niepewnością i w dużej mierze zależy od tego, czy kometa wcześniej bywała już w okolicach Słońca. Każdy przelot koło niego powoduje bowiem utratę części gazowo-pyłowego materiału, który decyduje o wielkości głowy komety, odbijającej promieniowanie słoneczne. Komety, które po raz pierwszy zawitały w okolice Słońca, wyrzucają gaz i pył z całej oświetlonej powierzchni. Zdarza się jednak, że po kilku tygodniach lub miesiącach zaczyna brakować materiału lotnego, co prowadzi do znacznego osłabienia tempa wzrostu jasności w miarę zbliżania się komety do Słońca. Przypadek taki miał miejsce w 1974 r., gdy kometa Kohoutka, ogłoszona najjaśniejszą kometą stulecia, utraciła cały materiał lotny jeszcze przed peryhelium i zawiodła pokładane w niej nadzieje. Stare komety, których powierzchnia nie zawiera już cząstek lodowych, wyrzucają gaz i pył z pęknięć w skorupie - przypomina to trochę ziemskie gejzery, w których ze szczelin w skale tryska gotująca się woda. Proces ten prowadzi do w miarę stałego wzrostu jasności komety w trakcie zbliżania się jej do Słońca i umożliwia dokładniejsze przewidzenie jej maksymalnego blasku.

Ostatnie obliczenia wskazują, że kometa LINEAR porusza się po bardzo wydłużonej elipsie. Może to oznaczać, że w zamierzchłej przeszłości była już przynajmniej raz w pobliżu Słońca i należy do komet starych. Z drugiej jednak strony, w okresie od grudnia 1999 do marca 2000 r. jasność komety pozostawała prawie niezmieniona, mimo ciągłego zbliżania się do Słońca. Takie zachowanie czyni wszelkie przewidywania jasności komety bardzo niepewnymi.

Według ostatnich doniesień MPC (Centrum Małych Planet), które zbiera obserwacje małych ciał Układu Słonecznego, 7 lipca jasność komety wynosiła około 8m. Oznacza to, że można już ją obserwować przez lornetkę jako małą, ledwo widoczną mgiełkę na niebie. Jej okres widoczności ograniczony jest w zasadzie jedynie momentem zmierzchu i świtu, gdyż do 26 lipca kometa pozostanie obiektem okołobiegunowym, co oznacza, że przez całą dobę będzie przebywała nad horyzontem. Niestety, najwyżej znajdzie się w ciągu dnia, kiedy nie będzie jej można obserwować.

Północne obszary planetoidy Eros

Tor ruchu komety LINEAR w okresie jej największej jasności prowadzi od gwiazdozbioru Perseusza poprzez Wielką Niedźwiedzicę aż po Lwa, gdzie będzie widoczna w ostatnich dniach lipca. W sierpniu stanie się niedostępna obserwacjom z naszych szerokości geograficznych, gdyż zacznie zachodzić przed zapadnięciem zmroku. Warunki obserwacji komety z Polski przedstawia tabelka:

Data    

Początek
widoczności

Wysokość
nad
horyzontem

Koniec
widoczności

Wysokość
nad
horyzontem

Jasność

11 lipca

23:07

21

2:48

49

6,9m

16 lipca

22:57

27

2:59

35

6,2

19 lipca

22:51

28

3:06

33

5,8

21 lipca

22:46

26

3:11

19

5,6

23 lipca

22:42

23

3:15

11

5,6

25 lipca

22:37

23

0:15

10

5,6

29 lipca

22:27

12

22:45

10

6,0

W tabelce pokazano początek i koniec okresu widoczności komety na nocnym niebie (wyznaczonego przez momenty zmierzchu i świtu oraz wysokość komety nad horyzontem) i jej wysokość w tym czasie. W ostatniej kolumnie podano przewidywaną jasność całkowitą komety w wielkościach gwiazdowych (przyjmuje się zwykle, że w sprzyjających warunkach nieuzbrojonym okiem można dostrzec obiekt o jasności około 6m).
Z tabeli wynika, że do 20 lipca kometę lepiej próbować odnaleźć po północy (będzie wówczas świeciła najwyżej nad horyzontem), natomiast w ostatnich dniach lipca dogodniejszą stanie się pora tuż po zapadnięciu zmroku.

Tomasz Kwiatkowski

[  góra strony  ]

 

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach