Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 04-08-2000  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Siedemnasty księżyc Jowisza?
autor:
Michał Czerny
z dnia:
04-08-2000





Siedemnasty księżyc Jowisza?

Niewykluczone, że astronomom udało się dostrzec nieznany księżyc Jowisza. Odkrycie czterech naturalnych satelitów planety olbrzyma przez Galileusza w 1610 r. było jednym z największych osiągnięć nauki XVII w. Obecnie wiemy, że wokół Jowisza krąży znacznie więcej księżyców. Prawdopodobnie właśnie dokonano odkrycia 17 satelity tej planety. Historia (opisana na internetowej stronie http:// cfa-www.harvard.edu/ cfa/ps/ pressinfo/ S1999J1.html) przedstawia się następująco:

Jednym z instrumentów znajdujących się w obserwatorium na górze Kitt Peak w Arizonie jest stary, 79-letni teleskop o średnicy 90 cm. Naukowcy z Uniwersytetu Arizony, pracujący w ramach programu Spacewatch, używają go do odkrywania planetoid i komet. W ciągu kilku nocy w październiku 1999 r. astronom Jim Scotti kierował teleskop na obszar nieba w okolicach Jowisza. Elektronicznie zebrane dane zostały następnie przekazane do Centrum Małych Planet (ang. Minor Planet Center - MPC) w Cambridge w stanie Massachusetts. (O MPC pisaliśmy niedawno w notce Coraz więcej obserwacji asteroid i komet!).

Przejście jednego z czterech księżyców galileuszowych, Io, na tle tarczy Jowisza, sfotografowane przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a 24 lipca 1996 r. Fot. NASA.

Przejście jednego z czterech księżyców galileuszowych, Io, na tle tarczy Jowisza, sfotografowane przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a 24 lipca 1996 r. Fot. NASA.

Już w listopadzie 1999 r. wicedyrektor MPC, Gareth Williams, odkrył kilka nowych planetoid na zdjęciach nieba otrzymanych 30 października i 6 listopada. Jedną z nich był obiekt, któremu nadano numer katalogowy 1999 UX18. W maju 2000 r. nowy pracownik MPC, Tim Spahr, stwierdził, że 1999 UX18 jest widoczny na wcześniejszych zdjęciach, uzyskanych 6 i 19 października przez Boba McMillana i Toma Gehlersa. Nie udało mu się jednak wyznaczyć elementów orbity heliocentrycznej obiektu. Zauważył jednak, że niedaleko (w odległości około dwóch stopni kątowych) znajdował się Jowisz. Zaczął się więc zastanawiać, czy obiekt w rzeczywistości nie okrąża tej największej planety Układu Słonecznego.

Spahr podzielił się swymi wątpliwościami z Williamsem, który z kolei skonsultował się z dyrektorem MPC, Brianem Marsdenem. Obliczyli oni elementy orbity wokół Jowisza i stwierdzili, że nowy obiekt - któremu nadano teraz prowizoryczną nazwę S/1999 J 1 - należy do grupy niewielkich zewnętrznych księżyców tej planety. Do tej pory znano ich cztery: Ananke, Karme, Pasifae i Sinope. Obiegają one Jowisza w kierunku przeciwnym niż inne księżyce, w odległości ponad 20 milionów km. Jeden obieg zajmuje im mniej więcej 2 lata. Prawie na pewno są to asteroidy złapane kiedyś przez silne pole grawitacyjne Jowisza.

Aby odkrycie S/1999 J 1 stało się absolutnie pewne, musi on zostać ponownie zaobserwowany. Obecnie zaczyna się okres, w którym - po majowej koniunkcji Jowisza ze Słońcem - można będzie znowu szukać nieznanego wcześniej księżyca. Jeśli zostanie odnaleziony, stanie się najmniejszym ze znanych naturalnych satelitów w całym Układzie Słonecznym, gdyż jego średnicę ocenia się na zaledwie 5 km!

Michał Czerny

[  góra strony  ]

 

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach