Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 10-08-2000  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Mgławica w gromadzie
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
10-08-2000





Mgławica w gromadzie

Kosmicznemu Teleskopowi Hubble'a zawdzięczamy kolejne piękne zdjęcie - tym razem gromady kulistej M15. To skupisko setek tysięcy gwiazd, wyglądające jak wielka gwiezdna kula, znajduje się w gwiazdozbiorze Pegaza, przy granicy z konstelacjami Delfina i Źrebięcia. Jak w przypadku każdej gromady kulistej, i ta jest niemal tak stara jak Wszechświat: jej wiek sięga 12 miliardów lat, podczas gdy nasze Słońce liczy sobie "zaledwie" 4,6 miliarda lat. Inną charakterystyczną cechą gromady kulistej jest duża gęstość przestrzenna gwiazd - jeśli wokół którejś z gwiazd w M15 krąży planeta z mieszkańcami, to na jej niebie dzień i noc jaśnieją tysiące gwiazd, nie ginąc w blasku macierzystego słońca.

Przy opracowywaniu nowego zdjęcia M15 - wykonał to zespół, w którego skład weszli: H. E. Bond, D. R. Alves i M. Livio - dużą wagę przywiązywano do uzyskania "prawdziwych" barw gwiazd. I tak, najjaśniejsze w gromadzie czerwone olbrzymy świecą pomarańczowo, gdyż w tej części widma przypada maksimum energii emitowanej przez ich rozdęte powierzchnie. Natomiast słabsze, ale gorętsze gwiazdki są białoniebieskie.


Fot. NASA/STScI/AURA

W M15 znajduje się również interesująca mgławica planetarna Kuestner 648 (K 648), która po raz pierwszy została zaobserwowana w 1928 r. Na prezentowanym zdjęciu widnieje jako różowawa mgiełka, wskazywana przez strzałkę. W centrum mgławicy tkwi przypuszczalnie biały karzeł, którego powierzchnia pozostaje rozgrzana do 40 tysięcy stopni Celsjusza. Masę tej gwiazdki ocenia się na 60% masy Słońca. Gazowy obłok, stanowiący niegdyś najbardziej zewnętrzne warstwy jakiegoś czerwonego olbrzyma, został prawdopodobnie wyrzucony w przestrzeń kosmiczną 4 tysiące lat temu, a więc w czasach, gdy na Ziemi rozkwitały cywilizacje egipska i starożytnej Mezopotamii.

Jarosław Włodarczyk

[  góra strony  ]

 

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach