Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 06-10-2000  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Tam, gdzie rodzą się gwiazdy
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
06-10-2000





Tam, gdzie rodzą się gwiazdy
Kosmiczny Teleskop Hubble'a umożliwia poznanie szczegółów budowy obłoków, w których formują się gwiazdy. Piątego października 2000 r. opublikowane zostało zdjęcie mgławicy N 81 w Małym Obłoku Magellana. Skupia ona gromadę nowo narodzonych gwiazd oraz resztki materii, z której one powstały.

Mały Obłok Magellana jest oddalony o mniej więcej 200 tysięcy lat świetlnych od naszej Galaktyki, Drogi Mlecznej. (Można go obserwować tylko z południowej półkuli). Procesy powstawania w nim gwiazd szczególnie interesują astronomów, gdyż różni się on wyraźnie składem chemicznym od Drogi Mlecznej: wszystkie pierwiastki cięższe od wodoru i helu występują w nim w dziesięciokrotnie mniejszej ilości niż w naszej Galaktyce. Z tego powodu procesy gwiazdotwórcze w Małym Obłoku Magellana przypominają zjawisko narodzin gwiazd dawno temu, w młodych galaktykach, gdy ich materia nie została wzbogacona o cięższe pierwiastki, które są produktami reakcji termojądrowych, zachodzących we wnętrzach gwiazdowych.

N 81
N 81 na zdjęciu wykonanym przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a we wrześniu 1997 r. Fot. NASA/STScI/AURA.

Na zdjęciu N 81 wykonanym przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a (HST) widać bardzo młode gwiazdy, zanurzone w obłoku gazu (i pyłu). Najjaśniejsze z tych gwiazd świecą 300 tysięcy razy jaśniej od naszego Słońca. Młode gwiazdy wysyłają jeszcze w przestrzeń kosmiczną duże ilości gazu - to tzw. wiatr gwiazdowy. Zderza się on z resztkami materii, pozostałej z okresu formowania się gwiazd. Obficie emitowane przez młode gwiazdy promieniowanie ultrafioletowe pobudza do świecenia gaz tam obecny. Na zewnątrz gorącego bąbla gazu znajduje się wodór cząsteczkowy i pył. Zazwyczaj materia ta pozostaje niewidoczna, ale w N 81, na zdjęciu z HST, ujawnia się jak ciemne długie włókna i małe, eliptyczne węzły. To właśnie z tej materii, gdy pod wpływem autograwitacji zapada się ona w sobie, powstają gwiazdy.
Jarosław Włodarczyk
[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach