Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 03-11-2000  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Duża miniaturka Plutona
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
02-11-2000





Duża miniaturka Plutona
Astronomowie odkryli jeden z najjaśniejszych i największy ze znanych obiektów, krążących na obrzeżach Układu Słonecznego, za orbitą Neptuna. Dokonał tego zespół, który prowadzi obserwacje za pomocą metrowego teleskopu w Llano del Hato w Wenezueli, wykorzystując go tak naprawdę do poszukiwań kwazarów i supernowych. Zespół działa w ramach Uniwersytetu Andyjskiego, będącego wspólnym przedsięwzięciem wielu instytucji naukowych.

Kiedy w sierpniu 1992 r., David Jewitt i Jane Luu z obserwatorium na Mauna Kea na Hawajach dostrzegli za orbitą Neptuna pierwszy obiekt z pasa Kuipera, śmiała hipoteza stała się dobrze ugruntowaną teorią. Hipotezę tę sformułował w 1951 r. Gerard Kuiper (1905-1973), wysuwając przypuszczenie, że na krańcach Układu Słonecznego, za orbitami Neptuna i Plutona, krążą skalno-lodowe resztki, pozostałe po okresie formowania się planet. Z resztek tych rekrutować się mogą np. jądra komet, trafiających czasami do wewnętrznych obszarów naszego systemu i czarujących nas wówczas pięknym warkoczem, rozwijanym pod wpływem światła i ciepła słonecznego.

Od odkrycia Jewitt i Luu minęło 8 lat i do chwili obecnej (koniec października 2000 r.) poznaliśmy blisko 350 obiektów z pasa Kuipera. Co więcej, niektórzy astronomowie zaczęli traktować Plutona (i jego naturalnego satelitę, Charona) jako ciało niebieskie zasługujące bardziej na miano obiektu transneptunowego niż... planety z księżycem. Mimo że Pluton wciąż wyraźnie przewyższa swymi rozmiarami innych mieszkańców pasa Kuipera.

Wróćmy jednak do odkrycia, dokonanego za pomocą wenezuelskiego teleskopu 15 marca 2000 r. (to data obserwacji), a ogłoszonego 24 października 2000 r. Otóż niejako przypadkiem udało się zidentyfikować największy i jeden z najjaśniejszych obiektów pasa Kuipera. Zaobserwowane ciało niebieskie, oznaczone jako 2000 EB173, ma sporą jasność. Gdy zatem założymy, że powierzchnia 2000 EB173 przypomina ciemną powierzchnię bogatych w węgiel planetoid i odbija zaledwie 4% słonecznego światła, i tak otrzymamy na jego średnicę wartość około 600 kilometrów. Czyli mniej więcej 1/4 średnicy Plutona i 1/2 średnicy jego księżyca, Charona.

powiększenie...

Strzałka wskazuje (ledwo widoczny) nowo odkryty obiekt pasa Kuipera - 2000 EB173.Zdjęcie zostało wykonane na początku czerwca 2000 r. w Obserwatorium Kleta.

2000 EB173 obiega Słońce w ciągu mniej więcej 240 lat, czyli w czasie zbliżonym do okresu orbitalnego Plutona (248,6 roku). Skłania to astronomów do zaliczenia tego obiektu do grona Plutinów (stanowią blisko 35% znanych obiektów pasa Kuipera) - ciał niebieskich, które pozostają na swych orbitach okołosłonecznych w rezonansie z masywnym Neptunem, okrążając Słońce w czasie 1,5 razy większym od okresu orbitalnego Neptuna (który wynosi 164,8 roku). Taki "układ" pozwala tym ciałom, także Plutonowi, na w miarę spokojne życie - nie grozi im szybkie wyrzucenie poza Układ Słoneczny na skutek zaburzeń grawitacyjnych ze strony planety olbrzyma. Nie oznacza to jednak, że orbita 2000 EB173 jest okrąglutka. Przeciwnie, zbliża się ona do Słońca na 28,5 jednostki astronomicznej i oddala od niego na niemal 50 jednostek astronomicznych. A zatem - jajo!
Jarosław Włodarczyk


[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach