Informacje
  Wiw.pl   Na bieżąco:  Informacje   Co nowego   Matematyka i przyroda:  Astronomia   Biologia   Fizyka   Matematyka   Modelowanie rzeczywistości   Humanistyka:  Filozofia   Historia   Kultura antyczna   Literatura   Sztuka   Czytaj:  Biblioteka   Delta   Wielcy i więksi   Przydatne:  Słowniki   Co i gdzie studiować   Wszechświat w obrazkach    
  Jesteś tutaj:  Wirtualny Wszechświat > Informacje > Nowinki 2000-2002 > Astronomia > Nowinka z dn. 07-11-2000  
 Jesteś tutaj
nowinka:
Obłok czystego amoniaku
autor:
Jarosław Włodarczyk
z dnia:
07-11-2000





Obłok czystego amoniaku
Astronomowie znaleźli jeszcze jedną osobliwość w Układzie Słonecznym - wielką chmurę kryształków lodu amoniakalnego. Twór ten pojawił się w atmosferze Jowisza, a został zaobserwowany w podczerwieni przez przyrządy zainstalowane na pokładzie sondy Galileo, okrążającej największą planetę Układu Słonecznego.

Ów wyczyn jest i zarazem nie jest zaskoczeniem. Z jednej strony, od dawna już wiemy, że amoniak jest obecny w atmosferze Jowisza w znacznych ilościach. A temperatury tam panujące sprzyjają powstawaniu kryształków tego gazu. Z drugiej strony, nigdy dotąd nie udało się zaobserwować obłoku czystego amoniaku, co tłumaczono przynajmniej po części tym, że jeśli nawet obłok taki powstanie, tworzące go kryształki lodu w ciągu kilku godzin pokrywają się innymi, "maskującymi" substancjami. Wszystko zatem sprowadzało się do odrobiny szczęścia, pozwalającego w odpowiednim momencie skierować przyrządy na to miejsce w atmosferze Jowisza, w którym akurat formował się obłok amoniaku. I w końcu się udało.

fragment atmosfery Jowisza
powiększenie...

Zdjęcie fragmentu atmosfery Jowisza, wykonane przez sondę Galileo. Część centralną zajmuje owal Wielkiej Czerwonej Plamy (o średnicy ponad 20 tysięcy kilometrów, czyli blisko dwukrotnie przewyższającej średnicę Ziemi). Obłok czystego amoniaku to jasnoniebieski twór na lewo u góry od Wielkiej Czerwonej Plamy. Przedstawione tutaj zdjęcie powstało ze złożenia kilku obrazów, uzyskanych przez spektrometr sondy w bliskiej podczerwieni. Czerwono-pomarańczowy kolor odpowiada najwyższej powłoce chmur, obszary żółte to obłoki na średniej wysokości, natomiast barwa zielona wskazuje na chmury leżące najniżej. Fot. JPL/NASA.

Zaobserwowany obłok kryształków amoniaku pojawił się w bardzo niespokojnym obszarze - tuż przy Wielkiej Czerwonej Plamie, czyli olbrzymim cyklonie, utrzymującym się w atmosferze Jowisza co najmniej od 300 lat. Obłok znajdował się na północny zachód od Wielkiej Czerwonej Plamy i miał grubość sięgającą 15 kilometrów. Powstał zapewne w wyniku wypłynięcia ku powierzchni jowiszowej atmosfery chmury amoniaku, który - wznosząc się coraz bardziej - stygł, aż w okolicach -120oC przekształcił się w obłok kryształków lodu amoniakalnego. Astronomowie mają nadzieję, że uda im się prześledzić dalszą ewolucję tego obłoku na kolejnych zdjęciach dostarczonych przez sondę Galileo, jak również - przez mknącego ku Saturnowi, a przebywającego w pobliżu Jowisza Cassiniego.
Jarosław Włodarczyk


[  góra strony  ]

Wiw.pl  |  Na bieżąco  |  Informacje  |  Co nowego  |  Matematyka i przyroda  |  Astronomia  |  Biologia  |  Fizyka  |  Matematyka  |  Modelowanie rzeczywistości  |  Humanistyka  |  Filozofia  |  Historia  |  Kultura antyczna  |  Literatura  |  Sztuka  |  Czytaj  |  Biblioteka  |  Delta  |  Wielcy i więksi  |  Przydatne  |  Słowniki  |  Co i gdzie studiować  |  Wszechświat w obrazkach